# am/101989489.xml.gz
# th/101989489.xml.gz


(src)="1"> የሃይማኖት የወደፊቱ ሁኔታ ካለፈው ታሪኩ አንጻር ሲታይ
(trg)="1"> อนาคต ​ ของ ​ ศาสนา ​ จาก ​ การ ​ พิจารณา ​ ศาสนา ​ ใน ​ อดีต

(src)="2"> ክፍል 13 : - ከ476 እዘአ ወዲህ ከጨለማ ውስጥ “ ቅዱስ ” ነገር ተወለደ ​ — “ በጨለማ የተሠራ ኃጢአት በሰማይ እንደ እሳት ብራና ግልጽ ሆኖ ይታያል ። ”
(trg)="2"> ตอน ​ ที่ 13 : จาก ส .
(trg)="3"> ศ .

(src)="3"> አንድ የቻይናውያን ተረት
(trg)="4"> 476 เป็น ​ ต้น ​ มา — สิ่ง ​ ที่ ​ ถือ ​ ว่า “ ศักดิ์สิทธิ์ ” จาก ​ ความ ​ มืด

(src)="4"> በ1988 በሚያዝያ ወር ዋና ጸሐፊ የነበሩት ሚኻኤል ጎርባቾቭ መንግሥት ከቤተ ክርስቲያንና ከአባሎችዋ ጋር በነበረው ግንኘነት ረገድ የተሠሩት ስህተቶች መታረም እንደሚገባቸው በአደባባይ ሲናገሩ በመስማትዋ በሶቪየት ኅብረት የምትገኘው ቤተ ክርስቲያን በጣም ተደስታለች ።
(trg)="5"> “ บาป ​ ซึ่ง ​ ได้ ​ กระทำ ​ ใน ​ ที่ ​ มืด ​ ปรากฏ ​ ดุจ ​ เปลว ​ เพลิง ​ ใน ​ สวรรค์ . ” — สุภาษิต ​ จีน

(src)="5"> በተጨማሪም የሮማ ካቶሊክ ሊቀ ጳጳስ የሆኑት ዮሐንስ ጳውሎስ ዳግማዊ “ ክርስቶስ የሚፈልገውንና የቤተ ክርስቲያን ባሕርይ መሠረት የሆነውን ፍጹም አንድነት የሺህ ዓመት ዕድሜ ካላት እህት ቤተ ክርስቲያን ጋር ለመመሥረት ልባዊ ፍላጎት ” ያላቸው መሆኑን የሚገልጽ ሰላምታ በላኩ ጊዜ ሌላ ዓይነት መለያየት የሚወገድ መስሎ ታይቷል ።
(trg)="6"> เดือน ​ เมษายน 1988 คริสต์ ​ จักร ​ ใน ​ สหภาพ ​ โซเวียต ​ พา ​ กัน ​ ชื่นชม ​ ที่ ​ ได้ ​ ยิน ​ เลขาธิการ ​ ใหญ่ ​ มิ คา อิล กอร์ บา ชอฟ ​ แถลง ​ อย่าง ​ เปิด ​ เผย ​ ว่า ​ ข้อ ​ ผิด ​ พลาด ​ ต่าง ๆ ใน ​ ความ ​ สัมพันธ์ ​ ที่ ​ รัฐ ​ ได้ ​ กระทำ ​ ต่อ ​ คริสต์ ​ ศาสนจักร ​ และ ​ คริสต์ ​ สมาชิก ​ จะ ​ ต้อง ​ ได้ ​ รับ ​ การ ​ แก้ไข .

(src)="6"> ይሁን እንጂ መጀመሪያስ ቢሆን ‘ በእህትማማች አብያተ ክርስቲያናት ’ መካከል እንዴት መለያየት ሊፈጠር ቻለ ?
(trg)="8"> แต่ ​ รอย ​ แตก ​ ระหว่าง ‘ คริสต์ ​ จักร ​ พี่ ​ กับ ​ น้อง ’ เดิม ​ ที ​ เกิด ​ ขึ้น ​ มา ​ อย่าง ​ ไร ?

(src)="7"> ቀድሞውንም ያልነበረ አንድነት እንዴት ሊታጣ ቻለ ?
(trg)="9"> การ ​ สูญ ​ เสีย ​ เอกภาพ ​ ที่ ​ ไม่ ​ เคย ​ มี

(src)="8"> ታላቁ ቆስጠንጢኖስ በአራተኛው መቶ ዘመን መጀመሪያ ላይ የሮማ አፄያዊ መንግሥት ንጉሠ ነገሥት ከሆነ በኋላ ዋና ከተማውን ከሮማ በቦስፖረስ የባሕር ዳርቻ ወደምትገኘውና ባይዛንቲየም ወደምትባለው የግሪክ ከተማ አዛወረ ።
(trg)="10"> ตอน ​ ต้น ๆ ศตวรรษ ​ ที่ ​ สี่ หลัง ​ จาก ​ ที่ ​ ได้ ​ เป็น ​ จักรพรรดิ ​ แห่ง ​ จักรวรรดิ ​ โรมัน ​ คอน ส แตน ติน ​ มหาราช ​ ได้ ​ ย้าย ​ เมือง ​ หลวง ​ จาก ​ โรม ​ ไป ​ ยัง ​ เมือง ​ ไบ แซ นทิ อุม ​ ของ ​ กรีก ตั้ง ​ อยู่ ​ บน ​ ชายฝั่ง ​ แห่ง ​ ช่องแคบ ​ บอส พอ รัส .

(src)="9"> ይህች ከተማ ስምዋ ተለውጦ ቁስጥንጥንያ የተባለች ሲሆን ዛሬ በቱርክ አገር ኢስታንቡል ትባላለች ።
(trg)="11"> เมือง ​ นี้ ​ มี ​ การ ​ ตั้ง ​ ชื่อ ​ ใหม่ ​ ว่า ​ คอน ส แตน ติ โน เปิล และ ​ ทุก ​ วัน ​ นี้ ​ เรา ​ รู้ ​ จัก ​ ใน ​ ฐานะ ​ เมือง ​ อิสตันบูล ประเทศ ​ ตุรกี .

(src)="10"> የዋና ከተማ ዝውውር የተደረገው መገነጣጠል አስግቶት የነበረውን ግዛት አንድነት ለማስጠበቅ ታስቦ ነበር ።
(trg)="12"> การ ​ ดำเนิน ​ การ ​ นี้ ​ มี ​ จุด ​ มุ่ง ​ หมาย ​ ที่ ​ จะ ​ ทำ ​ ให้ ​ จักรวรรดิ ​ ที่ ​ กำลัง ​ ถูก ​ คุกคาม ​ ด้วย ​ การ ​ แตก ​ แยก ​ ให้ ​ เป็น ​ เอกภาพ .

(src)="11"> እንዲያውም ዘ ኒው ኢንሳይክሎፔድያ ብሪታኒካ እንደሚለው ከሁለተኛው መቶ ዘመን ሁለተኛ አጋማሽ ጀምሮ “ በግልጽ ሊታይ የሚችል አይሁን እንጂ ግዛቱ የሚከፋፈልበት እቅድ መነደፍ ጀምሮ ነበር ። ”
(trg)="13"> แท้ ​ ที่ ​ จริง ใน ​ ช่วง ​ หลัง ​ ของ ​ ศตวรรษ ​ ที่ ​ สอง ​ ตาม ​ คำ ​ กล่าว ​ ของ ​ เดอะ นิว เอ็น ไซ โคล พี เดีย บริ แทน นิ กา ว่า ​ ดัง ​ นี้ “ พิมพ์ ​ เขียว ​ สำหรับ ​ จักรวรรดิ ​ ที่ ​ ถูก ​ แบ่ง ​ แยก ​ ได้ ​ ร่าง ​ เป็น ​ เค้าโครง ​ เอา ​ ไว้ ​ เรียบร้อย ​ แล้ว ถึง ​ จะ ​ แผ่ว ​ เบา ​ เพียง ​ ไร ​ ก็ ​ ตาม . ”

(src)="12"> ክርስትና ከምዕራቡ የሮማ ግዛት ክፍል ይልቅ በምሥራቁ ክፍል በበለጠ ፍጥነትና በቀላሉ ተሰራጭቶ ነበር ።
(trg)="14"> ศาสนา ​ คริสต์ ​ ได้ ​ แผ่ ​ แพร่ ​ ไป ​ ทั่ว ​ ภาค ​ ตะวัน ​ ออก ​ ของ ​ จักรวรรดิ ​ เร็ว ​ กว่า ​ และ ​ ง่าย ​ ดาย ​ ยิ่ง ​ กว่า ​ ทาง ​ ภาค ​ ตะวัน ​ ตก .

(src)="13"> በዚህም ምክንያት ቆስጠንጢኖስ አንድ ሁሉን አቀፍ ( ካቶሊክ ) ሃይማኖት የግዛቱን አንድነት ሊያስጠብቅለት የሚችል ኃይል ሊሆን እንደሚችል ተገነዘበ ።
(trg)="15"> ดัง ​ นั้น ​ คอน ส แตน ติน ​ จึง ​ เห็น ​ ว่า ​ ใน ​ ศาสนา ​ สากล ( คาทอลิก ) มี ​ พลัง ​ เพื่อ ​ เอกภาพ .

(src)="14"> ግዛቱ ከመሠረቱ የተከፋፈለ እንደነበረ ሁሉ ሃይማኖቱም አንድነት ያልነበረውና የተከፋፈለ ነበር ።
(trg)="16"> แต่ ​ โดย ​ พื้น ​ ฐาน ​ แล้ว ​ จักรวรรดิ ​ ได้ ​ แตก ​ แยก ​ ฉัน ​ ใด ศาสนา ​ ของ ​ จักรวรรดิ ​ ก็ ​ แตก ​ แยก ​ ฉัน ​ นั้น .

(src)="15"> የምሥራቁ ቤተ ክርስቲያን ማዕከሉን ሮም ላይ ካደረገው ቤተ ክርስቲያን ይበልጥ ወግ አጥባቂ ነበረና ሮም ያመጣቻቸውን ሃይማኖታዊ ለውጦችና መሻሻሎች ተቃወመ ።
(trg)="17"> คริสต์ ​ จักร ​ ทาง ​ ตะวัน ​ ออก ​ มี ​ ความ ​ อนุรักษ์ ​ นิยม ​ มาก ​ กว่า ​ คริสต์ ​ จักร ​ ที่ ​ มี ​ ศูนย์กลาง ​ อยู่ ​ ใน ​ โรม และ ​ ทั้ง ​ ได้ ​ ต่อ ​ ต้าน ​ ข้อ ​ เสนอ ​ ของ ​ โรม ​ ใน ​ การ ​ ปฏิรูป ​ ทาง ​ เทววิทยา .

(src)="16"> ዘ ኮሊንስ አትላስ ኦቭ ወርልድ ሂስትሪ እንደሚለው “ እስከ አሥራ ሁለተኛው መቶ ዘመን ድረስ በሁለቱ አብያተ ክርስቲያናት መካከል በርካታ ፖለቲካዊና ሃይማኖታዊ ውዝግቦች ነበሩ ። ”
(trg)="18"> เดอะ คอ ล ลินส์ แอ ตลัส อ็อฟ เวิลด์ ฮิ ส โท รี กล่าว ​ ว่า “ จน ​ ถึง ​ ศตวรรษ ​ ที่ ​ สิบ ​ สอง ​ ได้ ​ มี ​ ความ ​ ขัด ​ แย้ง ​ ทาง ​ การ ​ เมือง ​ และ ​ เทววิทยา ​ มาก ​ มาย ​ ระหว่าง ​ สอง ​ คริสต์ ​ จักร ​ นี้ . ”

(src)="17"> ከእነዚህ ሃይማኖታዊ ውዝግቦች መካከል አንደኛው ቅዱስ ጽሑፋዊ ያልሆነውን የሥላሴ መሠረተ ትምህርት ለማዳበር ተብሎ የወጣውን የኒቂያ ድንጋጌ የሚመለከት ነበር ።
(trg)="19"> ความ ​ ขัด ​ แย้ง ​ ทาง ​ เทววิทยา ​ อย่าง ​ หนึ่ง ​ เกี่ยว ​ ข้อง ​ กับ ​ หลัก ​ ข้อ ​ เชื่อ ​ แห่ง ​ ไน เซีย ​ ซึ่ง ​ ได้ ​ ส่ง ​ เสริม ​ การ ​ พัฒนา ​ หลัก ​ คำ ​ สอน ​ เรื่อง ​ ตรี เอกา นุ ภาพ ​ ที่ ​ ขัด ​ กับ ​ หลัก ​ พระ ​ คัมภีร์ .

(src)="18"> በመጀመሪያዎቹ ሦስት የቤተ ክርስቲያን አጠቃላይ ጉባኤዎች ( ኒቂያ በ325 እዘአ ፣ ቁስጥንጥንያ በ381 እዘአ ፤ ኤፌሶን በ431 እዘአ ) የተላለፈው ድንጋጌ ስለ መንፈስ ቅዱስ ሲናገር “ ከአብ የሚወጣው ቅዱስ መንፈስ . . . ”
(trg)="20"> โดย ​ ได้ ​ รับ ​ การ ​ พัฒนา ​ ระหว่าง ​ การ ​ ประชุม ​ ทั่ว ​ ไป ​ สาม ​ ครั้ง ​ แรก ​ ซึ่ง ​ จัด ​ โดย ​ คริสต์ ​ จักร ( เมือง ​ ไน เซีย ​ ปี ส .
(trg)="21"> ศ .
(trg)="22"> 325 , คอน ส แตน ติ โน เปิล ​ ปี ส .
(trg)="23"> ศ .

(src)="19"> ይል ነበር ።
(trg)="24"> 381 , เอ เฟซุส ​ ปี ส .

(src)="20"> የምዕራቡ ቤተ ክርስቲያን ግን በስድስተኛው መቶ ዘመን በተደረገ አንድ ጉባኤ ይህን ሐረግ ለውጦ “ ከአብ እና ከወልድ የሚወጣ ” ተብሎ እንዲነበብ አድርጓል ።
(trg)="25"> ศ .
(trg)="26"> 431 ) หลัก ​ ข้อ ​ เชื่อ ​ นั้น ​ ได้ ​ พูด ​ เกี่ยว ​ กับ “ พระ ​ จิต . . .
(trg)="27"> ผู้ ​ ทรง ​ เป็น ​ มา ​ จาก ​ พระ ​ บิดา . ”

(src)="21"> ይህ በፊሊዮኬ ( በላቲንኛ “ እና ወልድ ” ማለት ነው ) ምክንያት የተነሳው ክርክር ዛሬም እነኚህን “ ክርስቲያን ” እህትማማች አብያተ ክርስቲያናት ማወዛገቡ አልቀረም ።
(trg)="28"> แต่ ณ การ ​ ประชุม ​ คราว ​ หนึ่ง ​ ใน ​ ศตวรรษ ​ ที่ ​ หก คริสต์ ​ จักร ​ ทาง ​ ตะวัน ​ ตก ​ ได้ ​ เปลี่ยน ​ วลี ​ นี้ ​ ให้ ​ อ่าน ​ ว่า “ ผู้ ​ ซึ่ง ​ ทรง ​ เป็น ​ มา ​ จาก ​ พระ ​ บิดา ​ และ ​ พระ ​ บุตร . ”

(src)="22"> የምዕራቡ ግዛት በ476 እዘአ ጠፍቶ የጨለማው ዘመን ከገባ በኋላ በመካከላቸው የነበረው ልዩነት ይበልጥ ገሐድ ሆኖ ወጣ ።
(trg)="29"> ประเด็น ​ เรื่อง ​ นี้ ​ เกี่ยว ​ กับ ​ ฟิ ลิ โอ คิว ( ภาษา ​ ลา ติน ​ แปล ​ ว่า “ และ ​ บุตร ” ) ได้ ​ เป็น และ ​ ยัง ​ คง ​ เป็น ​ อยู่ ซึ่ง ​ เป็น ​ จุด ​ ขัด ​ แย้ง ​ กัน ​ ระหว่าง ​ คริสต์ ​ จักร ​ พี่ ​ กับ ​ น้อง “ คริสเตียน ” เหล่า ​ นี้ .

(src)="23"> የጨለማው ዘመን በእርግጥም በክርስትና ረገድ እውቀት የተዳፈነበትና ድንቁርና የሰፈነበት ዘመን ነበር ።
(trg)="30"> ความ ​ แตก ​ แยก ​ ได้ ​ ปรากฏ ​ มาก ​ ยิ่ง ​ ขึ้น ​ เมื่อ ​ จักรวรรดิ ​ ทาง ​ ตะวัน ​ ตก ​ สิ้น ​ สุด ​ ลง ​ ใน ​ ปี ส .

(src)="24"> የክርስትና የወንጌል ብርሃን ለጊዜውም ቢሆን በሕዝበ ክርስትና ጨለማ ተሸነፈ ።
(trg)="31"> ศ .
(trg)="32"> 476 ซึ่ง ​ เป็น ​ จุด ​ เริ่ม ​ ต้น ​ ของ ​ ยุค ​ มืด .

(src)="25"> ሃይማኖታዊ ጨለማ አንድነት ለመጠበቅ አይረዳም ።
(trg)="33"> สำหรับ ​ หลัก การ ​ คริสเตียน ยุค ​ มืด ​ เป็น ​ ยุค ​ แห่ง ​ ความ ​ มืด ​ ทาง ​ ปัญญา ​ และ ​ ความ ​ โฉด ​ เขลา .

(src)="26"> የካንተርበሪ ገዳም አለቃ የነበሩት ኸርበርት ዋዳምስ እንደሚከተለው ብለዋል : - “ የክርስቲያኑ ዓለም የተለያዩ ክፍሎች ፈጽሞ ሊያገኙ ያልቻሉትን አንድነት ሳያቋርጡ ይፈልጉ ነበር ።
(trg)="34"> แสง ​ สว่าง ​ แห่ง ​ หลัก ​ คำ ​ สอน ​ คริสเตียน ​ ใน ​ ช่วง ​ เวลา ​ นั้น ได้ ​ ถูก ​ ครอบ ​ งำ ​ โดย ​ ความ ​ มืด ​ ของ ​ คริสต์ ​ ศาสนจักร .

(src)="27"> በኋለኞቹ ዘመናት የፈረሰው አንድነት የተሟላ አንድነት አልነበረም ። ”
(trg)="35"> ความ ​ มืดมน ​ ทาง ​ ศาสนา ​ ไม่ ​ ส่ง ​ เสริม ​ เอกภาพ .

(src)="28"> አክለውም “ ሕዝበ ክርስትና አንዲት የተባበረች ትልቅ ቤተ ክርስቲያን ነበረች የሚለው አስተሳሰብ ሐሳብ የወለደው ግምታዊ አስተሳሰብ ነው ” ብለዋል ።
(trg)="36"> เฮ อร์เบิร์ต วัต ดัมส์ อดีต ​ นัก ​ บวช ​ ของ ​ คริสต์ ​ จักร ​ แคน เท อร์เบ อรี ​ กล่าว ​ ว่า “ นิกาย ​ ต่าง ๆ ใน ​ โลก ​ ของ ​ คริสเตียน ​ ได้ ​ แสวง ​ หา ​ เอกภาพ ​ อย่าง ​ ไม่ ​ ละลด ​ ซึ่ง ​ ไม่ ​ เคย ​ ประสบ ​ ผล ​ สำเร็จ ​ เลย .

(src)="29"> አንድ “ ሕፃን ” ተወለደ
(trg)="38"> “ บุตร ” ถือ ​ กำเนิด ​ มา

(src)="30"> “ ሕፃኑ ” የተወለደው በ800 እዘአ በገና ዕለት ሲሆን ባደገ ጊዜም ቅዱስ ተብሎ ተጠርቷል ።
(trg)="39"> “ บุตร ” ซึ่ง ​ ถือ ​ กำเนิด ​ มา ​ ใน ​ ปี ส .
(trg)="40"> ศ .

(src)="31"> ይህ ሕፃን ሊቀ ጳጳስ ሊዮ ሳልሳዊ ከምሥራቃዊው ቤተ ክርስቲያን ከተገነጠሉና የፍራንኮች ንጉሥ የነበረውን ሻርለማይን ንጉሠ ነገሥት አድርገው ዘውድ ከጫኑለት በኋላ የተወለደውና እንደገና የተቋቋመው የምዕራቡ ግዛት ነው ።
(trg)="41"> 800 ใน ​ วัน ​ คริสต์มาส ​ ได้ ​ วัฒนา ​ โต ​ ขึ้น ​ จน ​ ถูก ​ เรียก ​ ว่า ​ ศักดิ์สิทธิ์ .

(src)="32"> የምዕራቡ ግዛት ለጥቂት ጊዜ ተቋርጦ ከቆየ በኋላ በ962 እዘአ እንደገና ተቋቋመና ቆየት ብሎ ቅዱሱ የሮማ መንግሥት በሚል የትዕቢት ስያሜ መጠራት ጀመረ ።
(trg)="42"> นั้น ​ คือ ​ จักรวรรดิ ​ ทาง ​ ตะวัน ​ ตก ​ ที่ ​ ได้ ​ มี ​ การ ​ ฟื้นฟู ​ ขึ้น ​ ใหม่ ​ หลัง ​ จาก ​ สันตะปาปา ​ ลิโอ ​ ที่ ​ สาม ​ ได้ ​ แยก ​ ตัว ​ จาก ​ คริสต์ ​ จักร ​ ทาง ​ ตะวัน ​ ออก ​ และ ​ สถาปนา ​ ชาร์ ลมัง ​ กษัตริย์ ​ ของ ​ ชาว ​ แฟรงค์ ​ เป็น ​ จักรพรรดิ .

(src)="33"> እንደ እውነቱ ከሆነ የሮማ መንግሥት የሚለው አጠራር ትክክለኛ ስያሜ አልነበረም ።
(trg)="43"> หลัง ​ จาก ​ ที่ ​ หยุด ​ ชะงัก ​ ไป ​ ไม่ ​ นาน ​ จักรวรรดิ ​ ทาง ​ ตะวัน ​ ตก ​ ก็ ​ ได้ ​ รับ ​ การ ​ ฟื้นฟู ​ ขึ้น ​ ใหม่ ​ ใน ​ ปี ส .

(src)="34"> ይህ መንግሥት የዘመናችንን ጀርመን ፣ ኦስትሪያ ፣ ምዕራባዊ ቼኮዝላቫኪያ ፣ ስዊዘርላንድ ፣ ምሥራቅ ፈረንሳይና የባሕር ጠረፍ አካባቢ አገሮች የሚያጠቃልል ስለነበረ በአብዛኛው ከኢጣልያ ውጭ ነበር ።
(trg)="44"> ศ .
(trg)="45"> 962 และ ​ ต่อ ​ มา ​ ได้ ​ เป็น ​ ที่ ​ รู้ ​ จัก ​ กัน ​ โดย ​ ชื่อ ​ ที่ ​ อวด ​ อ้าง ​ มาก ​ ยิ่ง ​ ขึ้น ​ ว่า จักรวรรดิ ​ โรมัน ​ อัน ​ ศักดิ์สิทธิ์ .

(src)="35"> በዚህ ግዛት የበላይነት የነበራቸው የጀርመን አገሮችና ጀርመናውያን ገዥዎች ነበሩ ።
(trg)="46"> แท้ ​ จริง ​ แล้ว ชื่อ ​ จักรวรรดิ ​ โรมัน ​ เป็น ​ ชื่อ ​ ที่ ​ ผิด .

(src)="36"> በዚህም ምክንያት የጀርመን ብሔር ስሙ ተለውጦ ቅዱሱ የሮማ መንግሥት ተብሏል ።
(trg)="48"> เนื่อง ​ จาก ​ พื้น ​ ที่ ​ และ ​ ผู้ ​ ปกครอง ​ เยอรมัน ​ ขึ้น ​ หน้า ​ กว่า ​ เพื่อน ดัง ​ นั้น ​ ชื่อ ​ อย่าง ​ เป็น ​ ทาง ​ การ ​ ของ ​ จักรวรรดิ ​ นี้ ​ ต่อ ​ มา ​ ได้ ​ ถูก ​ เปลี่ยน ​ เป็น ​ จักรวรรดิ ​ โรมัน ​ อัน ​ ศักดิ์สิทธิ์ ​ แห่ง ​ ชาติ ​ เยอรมัน .

(src)="37"> ይህ መንግሥት የሃይማኖት ጉዳዮችን ከፖለቲካ የሚቀላቅል መንግሥት ነበር ።
(trg)="49"> จักรวรรดิ ​ นี้ ​ ได้ ​ ผสม ผสาน ​ ศาสนา ​ เข้า ​ กับ ​ การ ​ เมือง .

(src)="38"> ኮልየርስ ኢንሳይክሎፔድያ እንደሚገልጸው ዓላማውና እቅዱ “ በመላው ምድር ሁሉን አቀፍ ከሆነው ሃይማኖት ጋር ተስማምቶና ከአምላክ ባገኘው የሥልጣን ክልል ተወስኖ የሚሠራ አንድ ብቸኛ ፖለቲካዊ ራስ እንዲኖር ነበር ። ”
(trg)="50"> คอล เลีย ร์ส เอ็น ไซ โคล พี เดีย อธิบาย ​ ว่า ​ ความ ​ คิด ​ คือ “ ควร ​ จะ ​ มี ​ ประมุข ​ ทาง ​ การ ​ เมือง ​ ผู้ ​ เดียว ​ ใน ​ โลก ทำ ​ งาน ​ ประสาน ​ เข้า ​ กับ ​ คริสต์ ​ จักร ​ สากล ต่าง ​ ฝ่าย ​ ควร ​ มี ​ อาณา ​ เขต ​ และ ​ อำนาจ ​ ของ ​ ตน ​ เอง ​ ที่ ​ ได้ ​ มา ​ จาก ​ พระเจ้า . ”

(src)="39"> ይሁን እንጂ በቤተ ክርስቲያንና በመንግሥት መካከል ያለው የሥልጣን ድንበር ሁልጊዜ በግልጽ ያልተለየ መሆኑ ለብዙ ግጭቶች መን ስኤ ሆኖአል ።
(trg)="51"> แต่ ​ เส้น ​ แบ่ง ​ ขอบ ​ เขต ​ ไม่ ​ ชัด ​ แจ้ง ​ เสมอ ​ ไป ด้วย ​ เหตุ ​ นี้ ​ จึง ​ นำ ​ ไป ​ สู่ ​ ความ ​ ขัด ​ แย้ง ​ กัน .

(src)="40"> በተለይ በ11ኛው መቶ ዘመንና በ13ኛው መቶ ዘመን አጋማሽ መካከል በነበሩት ዘመናት ቤተ ክርስቲያንና መንግሥት የአውሮፓን የበላይ አመራር ለማግኘት እርስ በርሳቸው ይፎካከሩ ነበር ።
(trg)="52"> โดย ​ เฉพาะ ​ อย่าง ​ ยิ่ง ​ ตั้ง ​ แต่ ​ กลาง ​ ศตวรรษ ​ ที่ 11 ถึง ​ กลาง ​ ศตวรรษ ​ ที่ 13 คริสต์ ​ จักร ​ และ ​ รัฐ ​ ได้ ​ ชิง ​ ดี ​ กัน ​ ที่ ​ จะ ​ เป็น ​ ผู้ ​ นำ ​ ยุโรป .

(src)="41"> አንዳንዶች ሃይማኖት በፖለቲካ ጉዳዮች ውስጥ መግባቱ ተገቢና በራስ ወዳድነት ላይ ያልተመሠረተ ነው ይላሉ ።
(src)="42"> ይሁን እንጂ ዋዳምስ የተባሉት ደራሲ “ ለዚህ ሁኔታ ዋነኛ ምክንያት የሆነው ሊቃነ ጳጳሳት የነበራቸው የሥልጣን ጥማት ነበር ” ብለዋል ።
(trg)="53"> บาง ​ คน ​ รู้สึก ​ ว่า ​ ความ ​ เกี่ยว ​ ข้อง ​ ของ ​ ศาสนา ​ ใน ​ การ ​ เมือง ​ ไม่ ​ ใช่ ​ การ ​ เห็น ​ แก่ ​ ตัว ​ และ ​ ถึง ​ กับ ​ เป็น ​ การ ​ สม ​ ควร แต่ ​ ดัง ​ ที่ ​ นัก ​ ประพันธ์ ​ วัต ดัมส์ ​ ยอม ​ รับ ​ ว่า “ แทบ ​ จะ ​ ไม่ ​ มี ​ ข้อ ​ สงสัย ​ ว่า ​ ความ ​ ทะเยอทะยาน ​ ของ ​ สันตะปาปา ​ เพื่อ ​ ได้ ​ อำนาจ ​ มี ​ บทบาท ​ สำคัญ ​ ใน ​ การ ​ พัฒนา ​ นี้ . ”

(src)="43"> ይህ መንግሥት በሕልውና በቆየባቸው የመጨረሻ አንድ ተኩል መቶ ዘመናት ፣ ከነበረው ደረጃ ዝቅ ብሎ በአንድ የጋራ ንጉሠ ነገሥት ደካማ ቁጥጥር ሥር የሚተዳደሩ የትናንሽ ብሔራት ስብስብ ሆኖአል ።
(trg)="54"> ใน ​ ระหว่าง ​ ช่วง 150 ปี ​ สุด ​ ท้าย ของ ​ การ ​ ดำรง ​ อยู่ จักรวรรดิ ​ ได้ ​ เสื่อม ​ ถอย ​ จน ​ กลาย ​ เป็น ​ กลุ่ม ​ ชาติ ​ ต่าง ๆ ภาย ​ ใต้ ​ อำนาจ ​ ควบคุม ​ ที่ ​ ง่อน ​ แง่น ​ ของ ​ จักรพรรดิ ​ รวม ​ องค์ ​ เดียว .

(src)="44"> በዚህ የታሪክ ወቅት ላይ ቮልቴር የተባለው ጸሐፊ እንደተናገረው “ ቅዱስም ፣ ሮማዊም ፣ አንድ መንግሥትም አልነበረም ። ”
(trg)="55"> ถ้อย ​ คำ ​ ที่ ​ เหมาะ ​ สม ​ ที่ ​ สุด ​ สำหรับ ​ ประวัติศาสตร์ ​ ช่วง ​ นี้ ​ คือ ​ ถ้อย ​ คำ ​ ของ ​ นัก ​ เขียน ​ ชาว ​ ฝรั่งเศส ​ วอล แตร์ ผู้ ​ ซึ่ง ​ ได้ ​ กล่าว ​ ว่า ​ สิ่ง ​ นั้น “ ไม่ ​ เป็น ​ ทั้ง ​ ศักดิ์สิทธิ์ หรือ ​ โรมัน หรือ ​ จักรวรรดิ . ”

(src)="45"> በመጨረሻም ይህ “ ቅዱስ ሕፃን ” ለቅድስና የሚያበቃው አንዳች ተግባር ሳይፈጽም አርጅቶ በ1806 ሞተ ።
(trg)="56"> ใน ​ ที่ ​ สุด เมื่อ ​ ปี 1806 เนื่อง ​ ด้วย ​ ชราภาพ ​ และ ​ ปราศจาก ​ แวว ​ ที่ ​ จะ ​ ได้ ​ เป็น ​ นัก ​ บุญ “ บุตร ​ ศักดิ์สิทธิ์ ” ก็ ​ สิ้น ​ ชีวิต .

(src)="46"> በ1871 ይህ መንግሥት ሁለተኛው ራይኽ ( በጀርመንኛ “ አፄያዊ መንግሥት ” ማለት ነው ) ተብሎ እንደገና ቢቋቋምም 50 ዓመት ላልሞላ ጊዜ ከቆየ በኋላ በ1918 ፈራርሷል ።
(trg)="57"> ใน ​ ปี 1871 มี ​ การ ​ ฟื้นฟู ​ ขึ้น ​ ใหม่ ​ ใน ​ ลักษณะ ​ ไรซ์ ​ ที่ ​ สอง ( คำ ​ เยอรมัน “ ไรซ์ ” แปล ​ ว่า “ จักรวรรดิ ” ) แต่ ​ ได้ ​ พัง ​ ลง ​ ใน ​ อีก ​ ไม่ ​ ถึง 50 ปี ​ ต่อ ​ มา ​ คือ ​ ปี 1918 .

(src)="47"> በ1933 ደግሞ በአዶልፍ ሂትለር ይመራ የነበረው ሦስተኛ ራይኽ መላውን አውሮፓ ረጋግጦ ከግዛቱ ሥር ማድረግ ቢጀምርም በ1945 ከፍተኛ ውርደት ተቀብሎ ፍጻሜው በበርሊን ፍርስራሾች ውስጥ ሆኗል ።
(trg)="58"> และ ​ ใน ​ ปี 1933 ไรซ์ ​ ที่ ​ สาม ​ ของ ​ อาด อล์ฟ ฮิต เลอ ร์ ​ ได้ ​ เริ่ม ​ กรีธา ​ ทัพ ​ ไป ​ ทั่ว ​ ยุโรป เพียง ​ เพื่อ ​ ที่ ​ จะ ​ มา ​ ถึง ​ จุด ​ จบ ​ อย่าง ​ น่า ​ อดสู ​ ใน ​ ปี 1945 คราว ​ การ ​ พินาศ ​ ของ ​ กรุง ​ เบอร์ลิน .

(src)="48"> የጀርመናውያን ተጽእኖ በምዕራቡ ዓለም
(trg)="59"> อิทธิพล ​ ของ ​ เยอรมัน ​ นิค ( ชาว ​ เยอรมัน ​ โบราณ ) ใน ​ แถบ ​ ตะวัน ​ ตก

(src)="49"> መየርስ ኢሉስትርየርተ ቨልትጌሺክተ ( የመየር ሥዕላዊ የዓለም ታሪክ ) የተባለው የጀርመንኛ ማመሳከርያ መጽሐፍ “ የመካከለኛው ዘመን አውሮፓ በሦስት አምዶች ላይ ማለትም . . .
(trg)="60"> หนังสือ ​ อ้างอิง ​ ภาษา ​ เยอรมัน Meyers Ilustrierte Weltgeschichte ( ประวัติศาสตร์ ​ โลก ​ ที่ ​ มี ​ ภาพ ​ ประกอบ ​ ของ ​ เม เยอ ร์ ) เรียก ​ สิ่ง ​ นี้ ​ ว่า ​ เป็น “ เสา ​ สาม ​ ต้น ​ ซึ่ง ​ ค้ำจุน ​ ยุค ​ กลาง ​ ของ ​ ยุโรป ​ ไว้ . . .

(src)="50"> በግሪካውያንና በሮማውያን የጥንት የወግና የባሕል ቅርሶች ላይ በተመሠረተው የሮማውያን ወግ ፣ በክርስትናና በመጨረሻም ጀርመናውያን ሕዝቦች ከቅድመ አያቶቻቸው በወረሷቸው ወጎች ላይ የተመሠረተ ነበር ” ብሏል ።
(trg)="61"> ได้ ​ แก่ ​ มรดก ​ แห่ง ​ โบราณ ​ วัตถุ ​ ชั้น ​ สูง ​ เกี่ยว ​ กับ ​ การ ​ หลอม ​ เหรียญ ​ กษาปณ์ ​ ช่วง ​ หลัง ๆ ของ ​ ยุค ​ โรมัน ศาสนา ​ คริสต์ และ ​ สุด ​ ท้าย ​ ประเพณี ​ ที่ ​ พวก ​ เยอรมัน ​ นิค ​ ได้ ​ รับ ​ จาก ​ บรรพบุรุษ ​ ของ ​ เขา . ”

(src)="51"> ኤሚል ናክ የተባሉት ጀርመናዊ ደራሲ ይህን ሲያረጋግጡ እንዲህ ብለዋል : - “ ታላቁ ሊቀ ጳጳስ ግሪጎሪ ብዙዎቹ አረማዊ በዓላት ወደ ክርስትና በዓልነት እንዲለወጡ ለቤተ ክርስቲያን ሐሳብ ካቀረቡበት ጊዜ ጀምሮ የጥንቶቹ ጀርመናውያን ዓመት በዓሎች የክርስትና በዓላት ሆነው ቀጥለዋል ። ”
(trg)="62"> นัก ​ ประพันธ์ ​ ชาว ​ เยอรมัน เอ มิล แนกค์ ​ กล่าว ​ เป็น ​ การ ​ ยืน ​ ยัน ​ ว่า “ เทศกาล ​ เก่า ​ แก่ ​ ประจำ ​ ปี ​ ของ ​ เยอรมัน ​ นิค ​ บ่อย ​ ครั้ง ​ ได้ ​ ดำเนิน ​ ต่อ ​ เนื่อง ​ ใน ​ รูป ​ วัน ​ หยุด ​ ของ ​ คริสเตียน เนื่อง ​ จาก ​ คริสต์ ​ จักร ดัง ​ ที่ ​ ได้ ​ รับ ​ คำ ​ แนะ ​ นำ ​ จาก ​ สันตะปาปา ​ เก รก อรี ​ มหาราช ได้ ​ เปลี่ยน ​ แปลง ​ งาน ​ เทศกาล ​ นอก ​ รีต ​ หลาย ​ อย่าง ​ ให้ ​ มา ​ เป็น ​ ของ ​ คริสเตียน . ”

(src)="52"> ጀርመናውያን ሕዝቦች እነዚህን ሃይማኖታዊ በዓላት ማክበራቸው የጠለቀ ሃይማኖታዊ ስሜት ያላቸው መሆናቸውን የሚያመለክት አልነበረም ።
(trg)="63"> การ ​ ฉลอง ​ เทศกาล ​ ทาง ​ ศาสนา ​ เหล่า ​ นี้ ​ ไม่ ​ ได้ ​ เป็น ​ นัย ​ บอก ​ ถึง ​ ความ ​ รู้สึก ​ ดื่มด่ำ ​ ใน ​ ศาสนา ​ ท่ามกลาง ​ คน ​ เยอรมัน ​ นิค ​ เลย .

(src)="53"> የጀርመን ሃይማኖት ጠቢብ የሆኑት ሟቹ አንድርያስ ሆይስለር እንደገለጹት ሃይማኖታቸው “ ከምንም ነገር የማያግድ ፣ በአፈ ታሪክ ላይ የተመሠረቱ ቀኖናዎችን ጨምሮ አስቸጋሪ የሆኑ ነገሮችን የማይጠይቅ ነበር ።
(trg)="64"> อัน เด รอัส ฮอยส์ เลอ ร์ ผู้ ​ เชี่ยวชาญ ​ ทาง ​ ศาสนา ​ ของ ​ พวก ​ เยอรมัน ​ นิค ​ ซึ่ง ​ เสีย ​ ชีวิต ​ ไป ​ แล้ว อธิบาย ​ ถึง ​ ศาสนา ​ นั้น ​ ว่า ​ เป็น ​ ศาสนา ​ ที่ “ มี ​ ข้อ ​ ห้าม ​ เพียง ​ เล็ก ​ น้อย ​ และ ​ ไม่ ​ เรียก ​ ร้อง ​ อะไร ​ ที่ ​ ยาก ​ ลำบาก ​ และ ​ ยัง ​ ยอม ​ รับ ​ ความ ​ คิด ​ ดั้งเดิม ​ ใด ๆ ที่ ​ มี ​ ลักษณะ ​ เทพนิยาย .

(src)="54"> አንድ ሰው መሥዋዕት ካቀረበ ፣ የቤተ መቅደስ ግብር ከከፈለ ፣ መቅደሱን ካላረከሰና አማልክትን የሚዘልፍ ነገር ካልጻፈ ሃይማኖተኛ ሰው እንደሆነ ይቆጠር ነበር ። ”
(trg)="65"> บุคคล ​ จะ ​ ได้ ​ รับ ​ การ ​ พิจารณา ​ ว่า ​ มี ​ ความ ​ ศรัทธา ​ ถ้า ​ เขา ​ ถวาย ​ เครื่อง ​ บูชา จ่าย ​ ภาษี ​ โบสถ์ ไม่ ​ นำ ​ ความ ​ อัปยศ ​ อดสู ​ มา ​ ให้ ​ สถาน ​ ที่ ​ อัน ​ ศักดิ์สิทธิ์ และ ​ ไม่ ​ เขียน ​ ถ้อย ​ คำ ​ เย้ย ​ หยัน ​ ต่อ ​ เหล่า ​ เทพเจ้า . ”

(src)="55"> ጽሑፋቸውን ሲደመድሙ “ ሃይማኖታዊ ግፊት ነው ለማለት አይቻልም ። . . .
(trg)="66"> เขา ​ สรุป ​ ว่า “ ยาก ​ ที่ ​ จะ ​ ถือ ​ ว่า ​ เป็น ​ ความ ​ ฝักใฝ่ ​ ทาง ​ ศาสนา . . . .

(src)="56"> የጀርመናውያን ዓላማና ግብ በሃይማኖታቸው ላይ የተመሠረተ አልነበረም ” ብለዋል ።
(trg)="67"> มโนคติ ​ ของ ​ ชาว ​ เยอรมัน ​ ไม่ ​ ได้ ​ อยู่ ​ ที่ ​ ศาสนา ​ ของ ​ เขา . ”

(src)="57"> የጥንት ጀርመናውያን ሕዝቦች በአማልክት ያምኑ የነበረ ቢሆንም አማልክትን የፈጠረና ከአማልክት የበለጠ ሌላ ኃይል እንዳለ ይሰማቸው ነበር ።
(trg)="68"> ทั้ง ๆ ที่ ​ พวก ​ เยอรมัน ​ นิค ​ เชื่อ ​ ใน ​ เทพเจ้า ​ ต่าง ๆ พวก ​ เขา ​ รู้สึก ​ ว่า ​ แท้ ​ จริง ​ ยัง ​ คง ​ มี ​ อำนาจ ​ ที่ ​ สูง ​ กว่า ​ นั้น ​ อีก ​ ซึ่ง ​ ได้ ​ สร้าง ​ เทพเจ้า ​ ทั้ง ​ หลาย .

(src)="58"> ይህ ኃይል ደራሲው ናግ እንደሚያብራሩት “ በመሥዋዕቶችም ሆነ በጸሎት የማይለመነው የዕድል ኃይል ነው ። ”
(trg)="69"> นัก ​ ประพันธ์ ​ แนกค์ ​ อธิบาย ​ ถึง ​ สิ่ง ​ นี้ ​ ว่า ​ เป็น “ อำนาจ ​ แห่ง ​ ดวง ​ ชะตา ” ซึ่ง ​ เขา ​ กล่าว ​ ว่า “ เครื่อง ​ บูชา ​ หรือ ​ การ ​ อธิษฐาน ​ ไม่ ​ อาจ ​ ทำ ​ ให้ ​ โอนเอน ​ ผันแปร ​ ได้ . ”

(src)="59"> ቢሆንም ይህ የዕድል ኃይል የሚሠራው ከተፈጥሮ ሕጎች ጋር ተስማምቶ ስለሆነ “ በጭፍን የሚመራ ” ኃይል ተደርጎ አይታይም ነበር ።
(trg)="70"> แต่ ​ กระนั้น ดวง ​ ชะตา ​ ก็ ​ ไม่ ​ ได้ ​ ถูก ​ มอง ​ ใน ​ ฐานะ “ สิ่ง ​ ปราศจาก ​ กฎ เกณฑ์ ​ อย่าง ​ สิ้น เชิง ” เนื่อง ​ จาก ​ สิ่ง ​ นั้น ​ ดำเนิน ​ สอดคล้อง ​ กับ ​ กฎ ​ ธรรมชาติ .

(src)="60"> በዚህም ምክንያት ሰው “ የዕድል ምርኮኛ ሳይሆን የራሱ ነፃ ምርጫ ” እንዳለው ይታመን ነበር ።
(trg)="71"> ดัง ​ นั้น ​ บุคคล ​ หนึ่ง ๆ จึง ​ ถูก ​ มอง ​ ใน ​ ฐานะ “ ผู้ ​ มี ​ อิสระ ไม่ ​ ใช่ ​ เหยื่อ . ”

(src)="61"> የጀርመናውያን ሃይማኖት በተፈጥሮ ላይ የተመሠረተ ነበር ።
(trg)="72"> ศาสนา ​ ของ ​ พวก ​ เยอรมัน ​ นิค ​ ฝัง ​ ราก ​ อยู่ ​ ใน ​ ธรรมชาติ .

(src)="62"> አብዛኛውን ጊዜ መሥዋዕቶች ይቀርቡ የነበረው ከቤት ውጭ በደኖችና በቁጥቋጦዎች ውስጥ ነበር ።
(trg)="73"> การ ​ ถวาย ​ เครื่อง ​ บูชา ​ มัก ​ จัด ​ ขึ้น ​ กลาง แจ้ง ใน ​ ป่า ​ ละเมาะ ​ และ ​ ป่า ​ ไม้ .

(src)="63"> አንድ የጀርመናውያን አፈ ታሪክ አማልክት በየቀኑ ችሎት የሚያስችሉበት ይግድራሲል የሚባል የጠፈር ዛፍ እንዳለ ይናገራል ።
(trg)="74"> เทพนิยาย ​ เยอรมัน ​ นิค ​ พูด ​ ถึง ​ ต้น ​ ไม้ ​ จักรวาล ​ ชื่อ ​ ว่า อิก ก์ ดรา ซิ ลล์ ที่ ​ ซึ่ง ​ เทพเจ้า ​ ทั้ง ​ หลาย ​ ประชุม ​ กัน ​ ทุก ​ วัน .

(src)="64"> ዘ ኢንሳይክሎፔድያ ኦቭ ሪልጅን እንዲህ በማለት ያብራራል : - “ ጫፉ እስከ ሰማይ ይደርስና ቅርንጫፎቹም በመላው ምድር ላይ ይዳረስ ነበር ። . . .
(trg)="75"> ดิ เอ็น ไซ โคล พี เดีย อ็อฟ รี ลิ จัน พรรณนา ​ ถึง ​ ต้น ​ ไม้ ​ นี้ ​ ว่า “ [ มัน ​ ชู ​ ยอด ] ถึง ​ ท้องฟ้า และ ​ กิ่ง ​ ก้าน ​ ของ ​ มัน ​ ปก ​ คลุม ​ ทั้ง ​ โลก . . . .
(trg)="76"> สัญลักษณ์ ​ ของ ​ ต้น ​ ไม้ ​ นี้ . . .

(src)="65"> የዚህ ዛፍ ምሳሌነት በሌሎች አፈ ታሪኮችም ተንጸባርቋል ።
(trg)="77"> สะท้อน ​ อยู่ ​ ใน ​ ประเพณี ​ อื่น ๆ .

(src)="66"> ለምሳሌ ያህል በጥንቷ ባቢሎንያ አንድ ኪስካኑ የሚባል የጠፈር ዛፍ በአንድ ቅዱስ ቦታ በቅሎ ነበር ። . . .
(trg)="78"> ยก ​ ตัว ​ อย่าง ​ เช่น ใน ​ บา บู โลน ​ โบราณ ต้น ​ ไม้ ​ จักรวาล กิ สกา นู ได้ ​ โต ​ ขึ้น ​ ใน ​ สถาน ​ ที่ ​ อัน ​ ศักดิ์สิทธิ์ . . . .

(src)="67"> በጥንትዋ ሕንድ መላው ጽንፈ ዓለም በጎባጣ ዛፍ ይመሰል ነበር ። . . .
(trg)="79"> ใน ​ อินเดีย ​ โบราณ ต้น ​ ไม้ ​ ที่ ​ กลับ ​ ยอด ​ เป็น ​ โคน ​ แสดง ​ เป็น ​ นัย ​ ถึง ​ เอกภพ . . . .

(src)="68"> ይሁን እንጂ የይግድራሲል ጽንሰ ሐሳብ ከአይሁዳውያንም ሆነ ከክርስትና እምነቶች ጋር ምን ዓይነት ዝምድና እንዳለው የሚያሳይ ማስረጃ አልተገኘም ። ”
(trg)="80"> [ แต่ ] ไม่ ​ มี ​ ข้อ ​ พิสูจน์ ​ ว่า ​ มี ​ รกราก ​ ใด ๆ อยู่ ​ ใน ​ ศาสนา ​ ยิว — คริสเตียน ​ เกี่ยว ​ กับ ​ ความ ​ คิด ​ เรื่อง ​ ต้น ​ อิก ก์ ดรา ซิ ลล์ . ”

(src)="69"> ይህን ስንመለከት የጀርመናውያን ሃይማኖት ተጽእኖ በሚታይባቸው አገሮች የሚኖሩ ሰዎች በዕድል የሚያምኑ ፣ በጣም ሃይማኖተኛ ያልሆኑና ‘ የእኔ አምላክ ተፈጥሮ ነው ! ’
(trg)="81"> เมื่อ ​ คำนึง ​ ถึง ​ ภูมิ หลัง ​ นี้ ก็ ​ ไม่ ​ น่า ​ ประหลาด ​ ใจ ​ ที่ ​ ใน ​ ประเทศ ​ ต่าง ๆ ซึ่ง ​ ได้ ​ รับ ​ อิทธิพล ​ อย่าง ​ แรง ​ จาก ​ ศาสนา ​ เยอรมัน ​ นิค ผู้ ​ คน ​ มัก ​ จะ ​ เชื่อ ถือ ​ ใน ​ เรื่อง ​ ดวง ​ ชะตา ​ กำหนด ไม่ ​ เป็น ​ คน ​ เคร่ง ​ ศาสนา ​ และ ​ มัก ​ จะ ​ พูด ​ ว่า ‘ ธรรมชาติ ​ เป็น ​ พระเจ้า ​ ของ ​ ฉัน ! ’

(src)="70"> የሚሉ መሆናቸው አያስደንቅም ።
(src)="71"> በተጨማሪም የጀርመናውያን ሃይማኖት ወደ ክርስትና ካስገባቸው የአረማውያን ልማዶች ብዙዎቹ በተፈጥሮ ላይ የሚያተኩሩ የሆኑበትን ምክንያት መረዳት አስቸጋሪ አይሆንም ።
(trg)="82"> และ ​ ทำ ​ ให้ ​ เข้าใจ ​ อีก ​ ด้วย ​ ที่ ​ ขนบธรรมเนียม ​ นอก ​ รีต ​ หลาย ​ อย่าง ​ ซึ่ง ​ ศาสนา ​ เยอรมัน ​ นิค ​ ได้ ​ นำ ​ เข้า ​ สู่ ​ คริสต์ ​ ศาสนจักร ​ เน้น ​ หนัก ​ ไป ​ ทาง ​ ธรรมชาติ .

(src)="72"> በመብራቶችና በዛፍ ተቀጽላዎች እንደመጠቀም ፣ ፍልጥ እንደማንደድና የገና ዛፍ እንደማዘጋጀት ያሉት በምሳሌነት ሊጠቀሱ ይችላሉ ።
(trg)="83"> เช่น ​ ใน ​ ประเพณี ​ คริสต์มาส มี ​ การ ​ ใช้ ​ แสง ​ ไฟ ​ และ ​ ต้น ​ มิส ซึล โท การ ​ เผา ​ ท่อน ​ ซุง ​ ยูล หรือ ​ การ ​ ประดับ ​ ต้น ​ คริสต์มาส เหล่า ​ นี้ ​ เป็น ​ เพียง ​ ไม่ ​ กี่ ​ ตัว ​ อย่าง .

(src)="73"> በዚሁ ጊዜ በምሥራቁ ክፍለ ዓለም የተፈጸሙ ሁኔታዎች
(trg)="84"> แถบ ​ ตะวัน ​ ออก ใน ​ ขณะ ​ เดียว ​ กัน

(src)="74"> ሁልጊዜ ከምዕራቡ ቤተ ክርስቲያን ጋር ይወዛገብ የነበረው የምሥራቁ ቤተ ክርስቲያን ከራሱም ጋር ቢሆን ስምምነት አልነበረውም ።
(trg)="85"> คริสต์ ​ จักร ​ ทาง ​ ตะวัน ​ ออก ​ ไม่ ​ เคย ​ ลง ​ รอย ​ กับ ​ คริสต์ ​ จักร ​ ทาง ​ ตะวัน ​ ตก ​ ทั้ง ​ ไม่ ​ มี ​ ความ ​ สุข ​ สงบ ​ ภาย ​ ใน ​ เช่น ​ กัน ดัง ​ ที่ ​ แสดง ​ ให้ ​ เห็น ​ โดย ​ ความ ​ ขัด ​ แย้ง ​ ใน ​ เรื่อง ​ คัดค้าน ​ การ ​ บูชา ​ รูป ​ เคารพ .

(src)="75"> ለዚህም በሥዕሎችና በምስሎች አምልኮ ላይ የተነሳው ውዝግብ ምሳሌ ሊሆን ይችላል ።
(trg)="86"> ภาพ ​ ไอ ค็อน เป็น ​ รูป ​ หรือ ​ ภาพ ​ ทาง ​ ศาสนา ​ บน ​ แผ่น ​ เรียบ รวม ​ ทั้ง ​ งาน ​ แกะ ​ สลัก ​ ด้วย แตก ต่าง ​ ไป ​ จาก ​ รูป ​ ภาพ ​ สาม ​ มิติ เช่น ​ รูป ​ ปั้น ​ ซึ่ง ​ พบ ​ ทั่ว ​ ไป ​ ใน ​ คริสต์ ​ จักร ​ ตะวัน ​ ตก .

(src)="76"> ሃይማኖታዊ ሥዕሎችና ምስሎች በምዕራቡ ቤተ ክርስቲያን ከተለመዱት ሦስት ጊዜ ስፋት ያላቸው ቅርጾችና ሐውልቶች የተለዩ ሲሆኑ ጠፍጣፋ በሆኑ ገጾች ላይ የሚሳሉ ወይም የሚቀረጹ ናቸው ።
(trg)="87"> โดย ​ ทั่ว ​ ไป ​ ผล ​ งาน ​ เหล่า ​ นี้ ​ เป็น ​ ภาพ ​ พระ ​ คริสต์ นาง ​ มา เรีย หรือ “ นัก ​ บุญ ” คน ​ ใด ​ คน ​ หนึ่ง .

(src)="77"> ሥዕሎቹ አብዛኛውን ጊዜ የሚያሳዩት ክርስቶስን ፣ ማርያምን ወይም “ ቅዱሳንን ” ነው ።
(trg)="88"> ภาพ ​ เหล่า ​ นี้ ​ ได้ ​ มา ​ เป็น ​ ที่ ​ นิยม ​ ใน ​ ตะวัน ​ ออก ​ ถึง ​ ขนาด ​ ที่ ​ จอห์น เอส .

(src)="78"> በምሥራቁ ዓለም በጣም በመስፋፋታቸው ምክንያት የቤትስ ኮሌጅ ባልደረባ የሆኑት ጆን ኤስ ስትሮንግ እንዳሉት “ የሚወክሏቸው አካላት ቀጥተኛ ነጸብራቅና ምስል ሆነው መታየት ጀምረው ነበር ። . . .
(trg)="89"> ส ตรอง ก์ ​ แห่ง ​ วิทยาลัย ​ เบทส์ ​ กล่าว ​ ว่า ภาพ ​ เหล่า ​ นี้ ​ ได้ “ รับ ​ การ ​ มอง ​ ฐานะ ​ เป็น ​ การ ​ สะท้อน ​ โดย ​ ตรง ​ หรือ ​ เป็น ​ รอย ​ พิมพ์ ​ ของ บุคคล ​ ที่ ​ ภาพ ​ นั้น ​ แสดง ​ ถึง [ และ ] . . .

(src)="79"> በዚህም ምክንያት ቅድስናና ተአምር የማድረግ ኃይል የተሞሉ እንደሆኑ ይታመን ነበር ። ”
(trg)="90"> ด้วย ​ เหตุ ​ นี้ ​ จึง ​ คิด ​ กัน ​ ว่า ​ สิ่ง ​ เหล่า ​ นั้น ​ มี ​ พลัง ​ ศักดิ์สิทธิ์ ​ ซ่อน ​ เร้น ​ อยู่ ​ ซึ่ง ​ อาจ ​ ทำ ​ อัศจรรย์ ​ ได้ . ”

(src)="80"> ይሁን እንጂ በስምንተኛው መቶ ዘመን ላይ ሳልሳዊ ሊዮ የተባሉት የባይዛንታይን ንጉሠ ነገሥት ሰዎች በሥዕሎችና በምስሎች እንዳይጠቀሙ አግደው ነበር ።
(trg)="91"> แต่ ​ ทว่า ใน ​ ต้น ๆ ศตวรรษ ​ ที่ ​ แปด จักรพรรดิ ​ แห่ง ​ ไบ แซน ไตน์ ลิโอ ​ ที่ ​ สาม ได้ ​ สั่ง ​ ห้าม ​ การ ​ ใช้ ​ ภาพ ​ เหล่า ​ นั้น .

(src)="81"> በመጨረሻም በዚህ ጉዳይ ላይ የተነሳው ውዝግብ በ843 እዘአ ላይ እልባት አግኝቶ በሥዕሎችና ምስሎች መጠቀም በምሥራቁ ቤተ ክርስቲያን የተፈቀደ ሆነ ።
(trg)="92"> ความ ​ ขัด ​ แย้ง ​ กัน ​ นี้ ​ ไม่ ​ ได้ ​ มี ​ การ ​ จัด ​ การ ​ ให้ ​ เรียบร้อย ​ จน ​ กระทั่ง ​ ปี ส .

(src)="82"> በምሥራቁ ቤተ ክርስቲያን ውስጥ ለነበረው መለያየት ሌላ ምሳሌ ከግብጽ እናገኛለን ።
(trg)="93"> ศ .
(trg)="94"> 843 ซึ่ง ​ ตั้ง ​ แต่ ​ เวลา ​ นั้น ​ มา ​ การ ​ ใช้ ​ ภาพ ​ ไอ ค็อน ​ ก็ ​ เป็น ​ ที่ ​ ยอม ​ รับ ​ ใน ​ คริสต์ ​ จักร ​ ทาง ​ ตะวัน ​ ออก .

(src)="83"> አንዳንድ ግብጻውያን ካቶሊኮች በግብጽ ቋንቋ የሚናገሩ ሲሆኑ ሌሎቹ ደግሞ በግሪክኛ ይናገሩ ነበር ።
(trg)="95"> อีก ​ ตัว ​ อย่าง ​ หนึ่ง ​ ของ ​ ความ ​ ไม่ ​ เป็น ​ เอกภาพ ​ ใน ​ ทาง ​ ตะวัน ​ ออก ​ นั้น ​ มา ​ จาก ​ อียิปต์ .

(src)="84"> ሁለቱ የቋንቋ ቡድኖች በክርስቶስ ባሕርይ ላይ የተለያየ አመለካከት ነበራቸው ።
(trg)="96"> ขณะ ​ ที่ ​ คาทอลิก ​ บาง ​ คน ​ ซึ่ง ​ เป็น ​ ชาว ​ อียิปต์ ​ พูด ​ ภาษา ​ คอ ปติ ก ( อียิปต์ ​ โบราณ ) คน ​ อื่น ๆ พูด ​ ภาษา ​ กรีก กลุ่ม ​ ภาษา ​ สอง ​ กลุ่ม ​ นี้ ​ ไม่ ​ ลง ​ รอย ​ กัน ​ ใน ​ เรื่อง ​ คุณลักษณะ ​ ของ ​ พระ ​ คริสต์ .

(src)="85"> የባይዘንታይን ባለሥልጣኖች ለመቀበል አሻፈረን ቢሉም በዚህ ምክንያት ሁለት የተለያዩ አብያተ ክርስቲያናት ሊገኙ ችለዋል ።
(trg)="97"> ถึง ​ แม้ ​ ว่า ​ ผู้ ​ มี ​ อำนาจ ​ ใน ​ ไบ แซน ไตน์ ​ ไม่ ​ ยอม ​ รับ ​ เรื่อง ​ นี้ แต่ ​ ใน ​ ความ ​ เป็น ​ จริง ​ เป็น ​ เหตุ ​ ให้ ​ มี ​ สอง ​ คริสต์ ​ จักร ​ ที่ ​ แยก ​ จาก ​ กัน .

(src)="86"> በዚህ ጊዜ ሁሉ እያንዳንዱ ቡድን የራሱ ጳጳስ የእስክንድርያ ፓትርያርክ እንዲሆን ጥረት ያደርግ ነበር ።
(trg)="98"> ตลอด ​ เวลา แต่ ​ ละ ​ สำนัก ​ ต่าง ​ ก็ ​ พยายาม ​ จะ ​ ใช้ ​ กลวิธี ​ เพื่อ ​ พระ ​ ราชา ​ คณะ ​ ของ ​ ตน ​ จะ ​ ได้ ​ ตำแหน่ง ​ สังฆราช ​ แห่ง ​ อ เล็ก ซาน เด รีย .

(src)="87"> ዛሬም ቢሆን የምሥራቁ ቤተ ክርስቲያን እንደተከፋፈለ ነው ።
(trg)="99"> ใน ​ ปัจจุบัน ​ นี้ คริสต์ ​ จักร ​ ทาง ​ ตะวัน ​ ออก ​ ยัง ​ คง ​ ถูก ​ แบ่ง ​ แยก ​ อยู่ .

(src)="88"> ለምሳሌ ያህል የምሥራቁን ሥርዓተ አምልኮ ከሚቀበሉት አብያተ ክርስቲያናት መካከል ዩኒየትስ የሚባሉ አብያተ ክርስቲያናት የሮማን መንበረ ጵጵስና ሥልጣን ይቀበላሉ ።
(trg)="100"> ตัว ​ อย่าง ​ เช่น ​ บาง ​ คริสต์ ​ จักร ​ ทาง ​ ภาค ​ ตะวัน ​ ออก ที่ ​ รู้ ​ จัก ​ กัน ​ ใน ​ นาม ​ ยู นิ เอท ยอม ​ รับ ​ อำนาจ ​ ชี้ขาด ​ ของ ​ สันตะปาปา ​ แห่ง ​ โรม .

(src)="89"> የምሥራቅ ኦርቶዶክስ አብያተ ክርስቲያናትና ሌሎች አነስተኛ የምሥራቅ አብያተ ክርስቲያናት የሚባሉት ግን አይቀበሉም ።
(trg)="101"> ใน ​ ทาง ​ ตรง ​ กัน ​ ข้าม คริสต์ ​ จักร ​ ออร์โธ ดอก ซ์ ​ ตะวัน ​ ออก ​ และ ​ คริสต์ ​ จักร ​ ที่ ​ เรียก ​ กัน ​ ว่า ​ คริสต์ ​ จักร ​ น้อย ​ แถบ ​ ตะวัน ​ ออก ไม่ ​ ยอม ​ รับ ​ อำนาจ ​ นั้น .

(src)="90"> እንደ እሳት ብራና
(trg)="102"> ดุจ ​ ดัง ​ เปลว ​ เพลิง

(src)="91"> ቅዱስ ያልሆነው ፣ ሮማዊ ሊባል የማይችለውና እንድ የተባበረ መንግሥት ያልሆነው የሮማ መንግሥት ከመጥፋቱ ከረዥም ጊዜ በፊት አንግሊካን ቸርችማን ዋዳምስ እንዳሉት “ ምሥራቃውያን ክርስቲያኖች ለሌሎች ክርስቲያኖች የጠለቀ ጥላቻ እንዲኖራቸው ተደርጎ ነበር ። ”
(trg)="103"> เป็น ​ เวลา ​ นาน ​ ก่อน ​ จักรวรรดิ ​ ที่ ​ ไม่ ​ ศักดิ์สิทธิ์ ​ นี้ ซึ่ง ​ แทบ ​ จะ ​ ไม่ ​ เป็น ​ ของ ​ โรม ​ และ ​ ไร้ ​ ลักษณะ ​ แห่ง ​ จักรวรรดิ ​ ได้ ​ อวสาน ​ ลง วัต ดัมส์ ​ นัก ​ บวช ​ ของ ​ แอ งก ลิ กัน ​ กล่าว ​ ว่า “ มรดก ​ ตก ​ ทอด ​ แห่ง ​ ความ ​ เกลียด ​ ชัง ​ ของ ​ คริสเตียน ​ ต่อ ​ คริสเตียน ​ อื่น ๆ ได้ ​ ถูก ​ ปลูก ฝัง ​ ลึก ​ ลง ​ ไป ​ ใน ​ หัวใจ ​ ของ ​ คริสเตียน ​ ทาง ​ ตะวัน ​ ออก . ”

(src)="92"> በእርግጥም “ ክርስቲያኖች ክርስቲያኖችን ” በመጥላት የሠሩት ኃጢአት በጨለማ ውስጥ የተሠራ ቢሆንም በሰማያት እንደ እሳት ብራና ግልጽ ሆኖ ታየ እንጂ ተሰውሮ አልቀረም ።
(trg)="104"> แน่นอน ​ ที ​ เดียว ความ ​ บาป ​ แห่ง ​ การ ​ ที่ “ คริสเตียน ” เกลียด ​ ชัง “ คริสเตียน ” ถึง ​ จะ ​ กระทำ ​ ใน ​ ที่ ​ มืด ​ ก็ ​ ตาม ก็ ​ ไม่ ​ ได้ ​ พ้น ​ การ ​ สังเกต ​ จาก ​ สวรรค์ ​ แต่ ​ เป็น ​ ที่ ​ ประจักษ์ ​ เช่น ​ เปลว ​ เพลิง .

(src)="93"> ከዚህም በላይ ሕዝበ ክርስትና የሠራችው እርስ በርስ የመከፋፈል ኃጢአት በምድር ሰዎች መታየቱ አልቀረም ።
(trg)="105"> นอก ​ จาก ​ นั้น ความ ​ บาป ​ ของ ​ คริสต์ ​ ศาสนจักร ​ เกี่ยว ​ กับ ​ เรือน ​ ที่ ​ แตก ​ แยก ​ จะ ​ ดำเนิน ​ ไป ​ โดย ​ ไม่ ​ มี ​ ใคร ​ สังเกต ​ เห็น ​ บน ​ แผ่น ดิน ​ โลก ​ ก็ ​ หา ​ มิ ​ ได้ .

(src)="94"> ለምሳሌ ያህል አንድ በሰባተኛው መቶ ዘመን እዘአ ይኖር የነበረ ፣ “ ካደረጋቸው ጉዞዎችና በአካባቢው ከሚኖሩ ሰዎች ስለ ክርስትና በቀላሉ የማይገመት እውቀት ያተረፈ ” እውቅ አረብ “ በክርስቲያኖች መካከል የተመለከተው ውዝግብ እንዳሳዘነው ” ዋዳምስ የተባሉት ቄስ ይናገራሉ ።
(trg)="106"> ยก ​ ตัว ​ อย่าง ชาว ​ อาหรับ ​ ที่ ​ มี ​ ชื่อ เสียง ​ เด่น ​ คน ​ หนึ่ง ​ ใน ​ ศตวรรษ ​ ที่ ​ เจ็ด ​ สากล ​ ศักราช ผู้ ​ ซึ่ง ​ นัก ​ บวช ​ วัต ดัมส์ ​ บอก ​ ว่า ​ เขา “ รู้ ​ มาก ​ พอ ​ สม ​ ควร ​ เกี่ยว ​ กับ ​ ศาสนา ​ คริสต์ ​ จาก ​ การ ​ เดิน ​ ทาง ​ และ ​ จาก ​ ประชาชน ​ ที่ ​ เขา ​ ใกล้ ​ ชิด ​ ด้วย ไม่ ​ เกิด ​ ความ ​ ประทับ ใจ ​ เนื่อง ​ ด้วย ความ ​ ขัด ​ แย้ง ​ ซึ่ง ​ เขา ​ ได้ ​ สังเกต ​ เห็น ​ ท่ามกลาง ​ ชน ​ คริสเตียน . ”

(src)="95"> ይህ ሰው እርስ በርስዋ የተከፋፈለችው ሕዝበ ክርስትና ከምትሰጠው የተሻለ መንገድ ለማግኘት ፈልጎ ነበር ።
(trg)="107"> ชาย ​ คน ​ นี้ ​ แสวง ​ หา ​ ทาง ​ ซึ่ง ​ ดี ​ กว่า ​ สิ่ง ​ ที่ ​ คริสต์ ​ ศาสนจักร ​ ซึ่ง ​ ขาด ​ เอกภาพ ​ ได้ ​ เสนอ ​ ให้ .

(src)="96"> ታዲያ ይህ ሰው የተሻለ መንገድ አግኝቶ ይሆን ?
(trg)="108"> เขา ​ พบ ​ ทาง ​ นั้น ​ ไหม ?

(src)="97"> በ1989 ከዓለም ሕዝቦች 17 በመቶ የሚሆኑት ከዚህ ሰው ዓላማ በስተጀርባ ተሰልፈዋል ።
(trg)="109"> ปัจจุบัน ​ ใน ​ ปี 1990 นี้ ตั้ง 17 เปอร์เซ็นต์ ​ ของ ​ ประชากร ​ โลก ​ สนับสนุน ​ แนว ​ ทาง ​ ของ ​ เขา .

(src)="98"> ይህ ሰው ማን እንደሆነና “ ለአምላክ ፈቃድ ስለ መገዛት ” ምን ተሰምቶት እንደነበረ በሚቀጥለው እትማችን ይብራራል ።
(trg)="110"> ชาย ​ ผู้ ​ นี้ ​ คือ ​ ใคร และ ​ เขา ​ รู้สึก ​ อย่าง ​ ไร ​ เกี่ยว ​ กับ “ การ ​ ยินยอม ​ ต่อ ​ พระ ​ ประสงค์ ​ ของ ​ พระเจ้า ” วารสาร ​ ของ ​ เรา ​ ฉบับ ​ หน้า ​ จะ ​ ให้ ​ คำ ​ ตอบ .

(src)="99"> [ በገጽ 24 ላይ የሚገኝ ካርታ ]
(trg)="111"> [ แผนที่ ​ หน้า 19 ]