# am/101991203.xml.gz
# ilo/101991203.xml.gz


(src)="1"> የአስቤስቶስ ታሪክ ከሕይወት መድህንነት ወደ ሞት ጥላነት
(trg)="1"> Ti Estoriat ’ Asbestos — Manangispal - Biag a Nagbalin a Makapapatay

(src)="2"> ዩኤስ ኤ አሪዞና ውስጥ ለተጎታች ቤቶች በተዘጋጀ አንድ መንደር የሚኖሩ ሰዎች በሙሉ ቤት ንብረታቸውን ለመንግሥት ሸጠው አካባቢውን ለመልቀቅ መገደዳቸው የቅርብ ጊዜ ትዝታ ነው ።
(trg)="2"> DI PAY nabayag amin dagiti agnanaed iti maysa a trailer a parke ti Arizona , E.U.A . , kasapulan nga ilakoda dagiti pagtaengan ken kukuada iti gobierno ket rummuardan .

(src)="3"> በመንደሩ ውስጥ የነበረው ማንኛውም ነገር ፣ ከተጎታች ቤቶቹ አንስቶ ዕቃ የተባለ ነገር ሁሉ ፣ የሕፃናት አሻንጉሊት እንኳ ሳይቀር ሙሉ በሙሉ ወድሞ በማጥለያ - ወረቀት ፣ በጠጠርና በአፈር ንብር እንዲቀበር ተደርጓል ።
(trg)="3"> Isuamin nga adda iti parke , manipud trailer inggat ’ muebles ken abalbalay ti ubing , nadadaelda amin — narumekda ket naikalida iti sidong ti susuon ti pagsagat a papel , batbato , ken daga .

(src)="4"> ይህ እርምጃ የተወሰደው ለምንድን ነው ?
(trg)="4"> Apay ?
(trg)="5"> Radiasion ?

(src)="5"> በጨረር ፣ በመርዘኛ ኬሚካሎች ወይም ደግሞ በተበከለ ውኃ ሳቢያ ነው ?
(trg)="6"> Makasabidong a kemikal ?

(src)="6"> አይደለም ።
(trg)="7"> Dakes a danum ?

(src)="7"> ሥፍራው የአንድ አሮጌ ፋብሪካ ዝቃጭ የተጣለበት ነበር ።
(trg)="8"> Saan ; ti trailer a parke nagsaad kadagiti tedtedda ti kadaanan a makina ti pabrika .

(src)="8"> በአስቤስቶስ የተበከለ ነበር ።
(trg)="9"> Daytat ’ narugitan iti asbestos .

(src)="9"> ይህ ያለንበት መቶ ዘመን አስቤስቶስ በከፍተኛ ነውጥ ውስጥ ያለፈበት ዘመን ነው ማለት ይቻላል ።
(trg)="10"> Daytoy ket nariribuk a siglo para iti asbestos — makaulaw a panagpababa manipud iti pantok ti kinapopular agturong iti kaunggan ti kinaawan - pateg .

(src)="12"> አስቤስቶስ በግንባታው ኢንዱስትሪ ላይ ከአንዴም ሁለቴ ተጽዕኖ እንዳሳደረ ይነገርለታል ።
(trg)="11"> Naminsan a paborito idi ti industria ken mararaem a manangispal iti di mabilang a biag manipud kadagiti uram , mapabasol itan ti asbestos gaput ’ pasetna kadagiti ipapatay ti literal a ginasgasut a ribo a tattao .

(src)="13"> መጀመሪያ አስቤስቶስን ለግንባታ የመጠቀም ዓለም አቀፍ አዝማሚያ ታይቶ የነበረ ሲሆን በኋላ ደግሞ ይህንኑ የግንባታ ዕቃ በጥድፊያ ለማስወገድ ተሞክሯል ።
(src)="14"> ትምህርት ቤቶች ፣ ቢሮዎችና አፓርታማዎች ተዘግተዋል ።
(trg)="12"> Maipaay iti asbestos ti mapagduaduaan a dayaw gaput ’ panangbalbaliwnat ’ industria ti panagbangon — saan la a naminsan , no di ket namindua : umuna , iti sangalubongan a panagannayas a mangikabil iti dayta kadagiti patakder ; maikadua , iti panagapura no dadduma a panangikkat manen kadagita .

(src)="15"> ይህ ደግሞ በግብር ከፋዮች በቤት አከራዮችና በነዋሪዎች ላይ ከፍተኛ ኪሳራ አስከትሏል ።
(trg)="13"> Dagiti eskuelaan , opisina , ken apartmen a patakder nagserradan , a naggastosan unay dagiti managbayad ti buis , agpakasera , ken residente .

(src)="16"> ፍርድ ቤቶች በክስ ማዕበል ተጥለቅልቀዋል ።
(trg)="14"> Ti dalluyon dagiti darum dimmarup iti legal a sistema .

(src)="17"> ፍራቻ ራሱ የብዙዎችን ሕይወት ለውጧል ።
(trg)="15"> Ket ti buteng binalbaliwannat ’ biag — amin gaput ’ asbestos .

(src)="19"> ይሁን እንጂ አስቤስቶስ ምንድን ነው ?
(trg)="16"> Ngem ania ti asbestos ?

(src)="20"> የሚገኘውስ ከየት ነው ?
(trg)="17"> Paggapuanna ?

(src)="21"> በእርግጥ የሚባለውን ያህል አደገኛ ነው ?
(trg)="18"> Pudno kadi a kastat ’ kapeggadna ?

(src)="22"> የተዥጎረጎረ ታሪክ
(trg)="19"> Managbaliwbaliw a Napalabas

(src)="24"> ከዚህ ይልቅ አስቤስቶስ ከመሬት ተቆፍሮ የሚወጣ ማዕድን ነው ።
(trg)="20"> Maisungani iti pagarup ti dadduma , ti asbestos saan a maysa manen a panagkamali ti moderno a teknolohia , maysa manen a produkto ti laboratorio a nagperdi .

(src)="25"> ወይም ደግሞ አስቤስቶስ የማዕድናት መደብ ነው ተብሎ ይበልጥ በትክክል ሊገለጽ ይችላል ።
(trg)="21"> Saan , ti asbestos ket maysa a mineral a makali manipud iti daga .

(src)="26"> የአስቤስቶስ ዓይነቶች ስድስት ሲሆኑ አንዳቸው ከሌላው ፈጽሞ የተለዩ ናቸው ።
(trg)="22"> Wenno , iti ad - adda nga umiso , ti asbestos maysa a klase dagiti mineral — addaan innem a nagduduma a klase , a tunggal maysa naigidgiddiat .

(src)="27"> ሆኖም በይዘት ደረጃ ሁሉም ጭረት ( fiber ) ያላቸው ከመሆኑም በላይ ሁሉም ሙቀት የመቋቋም ከፍተኛ አቅም አላቸው ።
(trg)="23"> Ngem aminda ket nabukel iti adu a linabag , ket napigsat ’ resistensiada iti pudot .

(src)="28"> ሰዎች አስቤስቶስን በሺህ ለሚቆጠሩ ዓመታት ሲጠቀሙበት ኖረዋል ።
(trg)="24"> Ti asbestos ket rinibribon a tawen nga us - usaren ti tattao .

(src)="30"> የጥንቶቹ ግሪኮች ለፋኖስ የሚሆኑ ክሮችን ለመሥራት ይጠቀሙበት ነበር ።
(trg)="25"> Adu a siglo sakbay ni Kristo , dagiti adda iti aw - away ti Finlandia ilaokda dayta iti panagdamilida ket usarenda dayta a pangtapal kadagiti birri iti kalapawda a troso .

(src)="31"> ጥንታውያኑ ሮማውያን ደግሞ የአስቤስቶስ ጭረቶችን ወደ ሸማነት በመለወጥ ፎጣ ፣ የዓሣ መረብና አልፎ ተርፎም ሻሽ ይሠሩ ነበር ።
(trg)="26"> Dagiti Griego idi ugma usarenda a pangpabelo iti silawda .

(src)="32"> እነዚህን ጨርቆች ማጽዳቱ ቀላል ነበር ።
(trg)="27"> Dagiti Romano idi ugma lagaenda dagiti linabag ti asbestos a pagbalinen ida a lupot a pangaramid kadagiti tualia , iket , ken uray pay belo para kadagiti babbai .

(src)="33"> የሚንቀለቀል እሳት ውስጥ ብትጨምሯቸው ነጭ ሆነውና ጠርተው ይወጣሉ !
(trg)="28"> Nalaka la a dalusan dagitoy a luplupot : basta ipurruakmo ida iti apuy samonto adawen ida a naraniag ken nakapudpudaw !

(src)="34"> በመካከለኛው ዘመን ንጉሠ ነገሥት ሻርለማኝ ወደ እርሱ የመጡ አንዳንድ በርባሮሶችን ከአስቤስቶስ የተሠራ የጠረጴዛ ጨርቅ እሳት ውስጥ ጨምሮ ምንም ሳይሆን መልሶ በማውጣት መለኮታዊ ኃይል እንዳለው አድርጎ አሳምኗቸው እንደነበረ ይነገራል ።
(trg)="29"> Idi edad media naireport a ni Emperador Carlomagno nakumbinsirnat ’ sumagmamano a sangaili a barbaro nga isut ’ addaan karkarna a bileg idi impurruakna ti asbestos nga arpaw ti lamisaan iti apuy sana inruar dayta a di man la nauram .

(src)="35"> በመካከለኛው ዘመን የነበሩ አንዳንድ ብልጣ ብልጥ ነጋዴዎች እሳት የመቋቋም ኃይላቸውን እንደ ማስረጃ አድርገው በመጥቀስ “ ከእውነተኛው መስቀል ” እንጨት የተሠሩ ናቸው እያሉ የአስቤስቶስ መስቀሎችን ይሸጡ ነበር !
(trg)="30"> Dadduma a nagosiante idi edad media naglakoda pay iti krus nga asbestos , a kunaenda a ti saanda a pannakauram ket ebidensia a naaramidda manipud iti kayo “ ti pudno a krus ” !

(src)="36"> ይሁን እንጂ አስቤስቶስ እስከ 19ኛው መቶ ዘመን መገባደጃ ድረስ የማወቅ ጉጉት ከማሳደር አልፎ ብዙም የፈየደው ነገር አልነበረም ።
(trg)="31"> Nupay kasta , agingga idi arinunos ti maika - 19 a siglo , ti asbestos ket kasla maysa laeng a panagusioso .

(src)="37"> ይህ ሁኔታ በኢንዱስትሪው ዘመን ተለወጠ ።
(trg)="32"> Nagbalbaliw dayta gapu iti panawen ti industria .

(src)="38"> በ1800ዎቹ ዓመታት የኢንዱስትሪው ዓለም አስቤስቶስ እሳትን ብቻ ሳይሆን ዝገትንም እንደሚቋቋምና ኤሌክትሪክ እንደማያስተላልፍ ተገነዘበ ።
(trg)="33"> Idi 1800 ’ s , nabigbig ti industria a ti asbestos ket saan laeng a di mauram ; daytat ’ saan met a marunot ken nasayaat a pangkalupkop .

(src)="39"> ብዙም ሳይቆይ አስቤስቶስ ጣሪያ ፣ ኮርኒስ ፣ የወለል ንጣፍ ፣ ከለላ ( insulation ) ፣ አርማታ ፣ የሲሚንቶ ቧንቧ ፣ ሬንጅ ፣ የቲያትር ቤት መጋረጃ ፣ ፍሬን ሸራና አልፎ ተርፎም ማጥለያ ይሠራበት ጀመር ።
(trg)="34"> Di nagbayag maaramaten ti asbestos kadagiti lupot a pagatep , baldosa iti bubongan , baldosa iti suelo , pangkalupkop , panglaok kadagiti konkreto , semento a tubo , espalto , kurtina iti teatro , linea ti preno , ken uray pay kadagiti pagsagat .

(src)="40"> ውሎ አድሮ ወደ 3,000 ለሚጠጉ ግልጋሎቶች ዋለ ።
(trg)="35"> Idi agangay , agarup 3,000 ti nasarakan a pangusaran iti dayta .

(src)="41"> ብዙም ሳይቆይ አስቤስቶስ በዓለም አቀፍ ደረጃ እየተስፋፋ ለሄደው ኢንዱስትሪ ምሰሶ ሆነ ።
(trg)="36"> Di nagbayag , ti asbestos sinuportarannat ’ rumangrang - ay nga industria iti sangalubongan .

(src)="42"> በሶቭየት ኅብረት የዩራል ተራሮች ፣ በሰሜናዊ ጣሊያን የአልፕስ ተራሮች ፣ በዩናይትድ ስቴትስ ቨርሞንትና በደቡብ አፍሪካ ከፍተኛ የአስቤስቶስ ክምችት ተገኘ ።
(trg)="37"> Dagiti dadakkel a deposito natakkuatanda iti Bambantay ti Ural sadi Union Soviet , idiay Alps ti ammianan nga Italia , idiay Vermont sadi Estados Unidos , ken idiay Sud Africa .

(src)="43"> በ1970ዎቹ ዓመታት አጋማሽ የዓለም የአስቤስቶስ ምርት በዓመት ስድስት ሚልዮን ቶን ገደማ ደርሶ ነበር ።
(trg)="38"> Idi ngalay ti 1970 , ti sangalubongan a produksion ti asbestos immasideg iti innem a milion a tonelada tunggal tawen .

(src)="44"> ያስከተለው መዘዝ
(trg)="39"> Ti Nakaam - amak a Gatad

(src)="45"> አስቤስቶስ በዚህ መልኩ በድንገት ከፍተኛ ተወዳጅነት ያግኝ እንጂ የራሱ የሆነ ስጋት ፈጥሮ ነበር ።
(trg)="40"> Daytoy napalalo a panaglatakna , nupay kasta , addaan kadagiti naynay a naipartaan a pagdaksan .

(src)="46"> እንዲያውም ከ19 መቶ ዘመናት ቀደም ብሎ ሮማዊው ታሪክ ጸሐፊ ፕሊኒ በአስቤስቶስ ማዕድን ማውጫዎች የሚሠሩ ባሪያዎች የመተንፈሻ አካላት ችግር እንደሚታይባቸው ገልጾ ነበር ።
(trg)="41"> Kinapudnona , agarup 19 a siglo ti napalabasen , ni Pliny a historiador a Romano napaliiwna a dagiti adipen nga agtrabaho kadagiti pagminasan ti asbestos kasla agproblemada iti panagangesda .

(src)="47"> ፕሊኒ የማስጠንቀቂያ ድምፅ ካሰሙት በርካታ ሰዎች አንዱ ብቻ ነበር ።
(trg)="42"> Isut ’ maysa laeng kadagiti kaunaan a nangted pakdaar .

(src)="48"> በ1900ዎቹ ዓመታት መጀመሪያ ላይ በአውሮፓ የነበሩ ዶክተሮች የአስቤስቶስ ሠራተኞች በመተንፈሻ አካላት ሕመም ሕይወታቸው እየተቀጠፈ መሆኑን መገንዘብ ጀምረው ነበር ።
(trg)="43"> Idi rugrugi ti 1900 ’ s , nangrugi a napaliiw dagiti doktor iti Europa a dagiti agtartrabaho iti asbestos matmatayda manipud saksakit ti panaganges .

(src)="49"> እንዲያውም በ1918 አንዳንድ የኢንሹራንስ ኩባንያዎች የአስቤስቶስ ሠራተኞች ከሌሎች በተለየ ሁኔታ ዕድሜያቸው አጭር በመሆኑ ለእነዚህ ሠራተኞች የመድን ዋስትና ለመስጠት አሻፈረን ብለው ነበር ።
(trg)="44"> Idi 1918 sumagmamano a kompania ti seguro agkedkeddan a mangsaklaw kadagiti agtartrabaho iti asbestos , ta napaliiwdat ’ karkarna a kinababa ti kawatiwat ti panagbiagda .

(src)="50"> በ1930ዎቹ ዓመታት የተካሄዱ የአስከሬን ምርመራዎች ለአስቤስቶስ በእጅጉ መጋለጥ ለሞት ሊዳርግ እንደሚችል አረጋግጠዋል ።
(trg)="45"> Idi 1930 ’ s , dagiti autopsia pinaneknekanda a ti nakaro a pannakaisarang iti asbestos ket talaga a makapapatay .

(src)="51"> በብዙ የአስቤስቶስ ዓይነቶች ውስጥ የሚገኙት ጥቃቅን የሆኑ የመርፌ ቅርፅ ያላቸው ቡረሌዎች እስከ ሳንባ አልፎ ተርፎም እስከ ዋና ህልፅ ( abdominal cavity ) ድረስ ዘልቀው ሊገቡና ረዘም ላለ ጊዜ እዚያው ሊቆዩ ይችላሉ ።
(src)="52"> አንዳንድ ጊዜ በሽታ የሚያስከትሉት አሥርተ ዓመታት ካለፉ በኋላ ነው ።
(trg)="46"> Ti bassit , kortet ’ - dagum a kristal dagiti adu a klase ti asbestos mabalin nga agpaunegda agingga iti bará , wenno uray pay iti abdominal cavity , ket agtalinaed sadiay , a no dadduma iyegnat ’ sakit pinulpullo a tawen kalpasanna .

(src)="53"> ከአስቤስቶስ ጋር ዝምድና ያላቸው በሰፊው የሚታወቁ አንዳንድ በሽታዎች ከዚህ ቀጥሎ ተዘርዝረዋል : -
(trg)="47"> Dagiti sumaganad isudat ’ sumagmamano a gagangay a nainaig - asbestos a saksakit :
(trg)="48"> Asbestosis .

(src)="54"> አስቤስቶሲስ ።
(trg)="49"> Ti kadaywan unay a sakit , nangnangruna kadagidiay napaut ti pannakaisarangda iti asbestos .

(src)="55"> በተለይ ረዘም ላለ ጊዜ ለአስቤስቶስ የተጋለጡ ሰዎችን በብዛት የሚያጠቃ ተስፋፍቶ የሚገኝ ሕመም ነው ።
(trg)="50"> Maysa a pannakasugat dagiti tisyu ti bará nga in - inut a mangpasikkil iti bará ket daytat ’ mangserra kadagiti espasio ti angin iti uneg ti bará .

(src)="56"> ቀስ በቀስ ሳንባን የሚያቆረፍድና በሳንባ ውስጥ ያሉትን የአየር ማስገቢያዎች የሚያጠብ የሳንባ ህብረህዋስ ጠባሳ ነው ።
(trg)="51"> Ti asbestosis parnuayennat ’ narigat a panaganges ket pagbalinennat ’ bará a nalaka a maimpektaran kas iti pneumonia ken bronchitis , a daytat ’ napegpeggad kadagiti tattao nga adda iti kasta a kasasaad .

(src)="59"> አስቤስቶሲስ ፈውስ የሌለው በሽታ ሲሆን ለሞት ሊዳርግ ይችላል ።
(trg)="52"> Ti asbestosis ket di maagasan , ket makapapatay .

(src)="60"> የሳንባ ካንሰር ።
(trg)="53"> Kanser ti Bará .

(src)="62"> የሚያስገርመው ደግሞ ሲጋራ የሚያጨስ ሰው ለአስቤስቶስ ቢጋለጥ በሳንባ ካንሰር ሊያዝ የሚችልበት አጋጣሚ ከፍተኛ ነው ።
(trg)="54"> Maysa a kadawyan met unay , pappapatayennat ’ ad - adu a tattao ngem ti asbestosis .

(src)="63"> ሲጋራ ማጨስና ለአስቤስቶስ መጋለጥ በተናጠል ሊያስከትሉ የሚችሉት አደጋ ቢደመር እንኳ የዚያን ያህል የከፋ አይሆንም ።
(trg)="55"> Makapainteres , nupay kasta , no ti pannakaisarang iti asbestos ket maigeddan iti ugali a panagsigarilio , ti pannakaaddat ’ kanser ti bará ket ngumato — nangatngato ngem no basta pagtiponem ti risgo ti panagsigarilio ken ti pannakaisarang iti asbestos .
(trg)="56"> Mesothelioma .

(src)="64"> ሜዞቲሊኦማ ።
(trg)="57"> Mammano ngem makapapatay unay a porma ti kanser .

(src)="65"> አልፎ አልፎ የሚከሰት እጅግ አደገኛ የሆነ ገዳይ የካንሰር ዓይነት ነው ።
(trg)="58"> Rautennat ’ kulapot a manglinea iti barukong wenno abdominal cavity .

(src)="67"> ለተወሰነ ጊዜ ብቻ ለማዕድኑ በተጋለጠ ሰው ላይም እንኳ ሊከሰት የሚችል ሲሆን ምንም ምልክት ሳይሰጥ 40 ዓመት ያህል ሊቆይ ይችላል ።
(trg)="59"> Mabalin a tumaud uray kalpasan ti limitado nga a pannakaisarang iti mineral , ket mabalin nga agparang kalpasan ti pannakaitantanna nga agpaut iti 40 a tawen .

(src)="68"> ኢንተርናሽናል ጆርናል ኦቭ ሄልዝ ሰርቪስስ እንዳለው ከሆነ አስቤስቶስ ዩናይትድ ስቴትስ ውስጥ ብቻ ከ1986 እስከ 2000 ባሉት ዓመታት ከሁለት መቶ እስከ ሦስት መቶ ሺህ የሚደርሱ ሰዎችን በሚያሳዝን መንገድ አለጊዜያቸው ለሕልፈተ ሕይወት ይዳርጋቸዋል ።
(trg)="60"> Sigun iti International Journal of Health Services , ti asbestos parnuayenna ti dua inggat ’ tallo gasut a ribo a nasapa ken naut - ut nga ipapatay iti nagbaetan ti 1986 ken ti tawen 2000 idiay laeng Estados Unidos .

(src)="69"> ይህ እውነት ሆኖ ከተገኘ ቁጥሩ በሁለተኛው የዓለም ጦርነት ያለቁትን የዩናይትድ ስቴትስ ወታደሮች የሚተካከል ይሆናል ።
(trg)="61"> No pudno dayta , agarup katupagnanto ti bilang ti empleado ti militar ti E.U . a natay idi Gubat Sangalubongan II .

(src)="70"> የተጋነነ አመለካከት ነውን ?
(trg)="62"> Agsobsobra a Panagtignay ?

(src)="71"> ይሁን እንጂ አስቤስቶስ የፈጠረውን ስጋት በተመለከተ ያለው አመለካከት በእጅጉ ተጋንኗል የሚሉ ሳይንቲስቶችም አሉ ።
(trg)="63"> Nupay kasta , adu a sientista irupirda nga adda ti nasaknap nga agsobsobra a panagtignay iti peggad ti asbestos .

(src)="72"> አንዳንድ ሳይንቲስቶች አደጋውን በጣም በማጋነናቸው እንደ ወረርሽኝ የተስፋፋው “ የአስቤስቶስ ጥላቻ ” ከጥቅሙ ይልቅ ጉዳቱ አመዝኗል ይላሉ ።
(trg)="64"> Kunaenda a sumagmamano a sientista pinakaroda dagiti peggad , a nangiturong iti nasaknap a “ fiber phobia , ” ( buteng iti linabag ) ti panagbuteng nga ad - adut ’ imbungana a pagdaksan ngem iti pagimbagan .

(src)="73"> ለምሳሌ ያህል የሕክምና ኮሌጅ የሆነው የቬርሞንት ዩኒቨርሲቲ ባልደረባ በሆኑት በብሩክ ሞስማን የሚመራ አንድ የሳይንቲስቶች ቡድን በሳይንስ መጽሔት ላይ የወጣ አንድ ሪፖርት ጽፎ ነበር ።
(trg)="65"> Kas pangarigan , ni Brooke Mossman , idiay University of Vermont College of Medicine , indauluanna ti grupo dagiti sientista iti panagsurat iti report a nagparang iti pagiwarnak a Science .

(src)="74"> ሞስማንና ባልደረቦቻቸው ሰዎች ለአደጋው የሚጋለጡበትን ሁኔታ ፈጽሞ ጉዳት በማያስከትል ደረጃ ለመቀነስ በሚል አስቤስቶስን ከቢሮ ሕንፃዎችና ከትምህርት ቤቶች ለማስወገድ ከፍተኛ መጠን ያለው ገንዘብ መፍሰሱን አጥብቀው አውግዘዋል ።
(trg)="66"> Ni Mossman ken dagiti kapatadana binabalawda ti dakkel a gatad ti kuarta a nagastos iti panagikkat ti asbestos kadagiti patakder a pagopisinaan ken eskuelaan , a masansan tapno lapdan ti nakababbaba a tukad ti pannakaisarang , kunada , a daytat ’ masinunuo a di makadangran .

(src)="75"> እንዲያውም አስቤስቶሱን ለማስወገድ ዕቅድ ከተነደፈላቸው ሕንፃዎች መካከል አንዳንዶቹ በውስጣቸው ያለው አየር የያዘው የአስቤስቶስ መጠን በውጪ ያለው አየር ካለው የአስቤስቶስ መጠን ያነሰ ነው ብለዋል !
(trg)="67"> Kinapudnona , kunaenda nga iti sumagmamano a patakder a nailista a maikkatan iti asbestos , aktual a basbassit ti asbestos iti angin iti uneg ngem iti ruar !

(src)="76"> ልጆች በመብረቅ ሊመቱ የሚችሉበት ወይም ብስክሌት ሲነዱ ለአደጋ የሚጋለጡበት አጋጣሚ ይህን ያህል አነስተኛ መጠን ያለው አስቤስቶስ አደጋ ሊያስከትል ከሚችልበት አጋጣሚ በእጅጉ እንደሚበልጥ የሚያሳዩ አኃዛዊ መረጃዎችም ተጠቅሰዋል ።
(trg)="68"> Naisitar dagiti estadistika a mangipakita a dagiti ubbing dakdakkel ti peggadda manipud panagbisikleta wenno manipud nailaw - an a kimat ngem iti manipud iti nababa a tukad wenno kaadu ti asbestos .

(src)="77"> ከዚህም ሌላ ብዙዎቹ አስቤስቶስን ለማስወገድ የተወሰዱት እርምጃዎች ጥድፊያ የተሞላባቸው ከመሆናቸውም በላይ የግብር ይውጣ ሥራዎች በመሆናቸው አቧራው ሁሉ በንኖ በሕንፃዎቹ ውስጥ ያለው የአስቤስቶስ መጠን እንዲጨምር አድርገዋል ።
(trg)="69"> Malaksid iti dayta , adu a proyekto a panagikkat - asbestos ti sidadarasudos a naaramid ken nagulo a naisayangkat , nga aktual a nangpangato iti tukad ti asbestos kadagiti patakder babaen ti pannakagaraw ti amin a tapuk .

(src)="78"> ከዚህ ሁሉ አስቤስቶሱን ባለበት ትቶ እዚያው ማሸጉ ይመረጥ ነበር ።
(trg)="70"> Kadagita a kaso nataltalged koma ti basta panangbaybay - a kadagiti naipueston nga asbestos sa abbonganen dayta .

(src)="79"> በተጨማሪም ብዙ የአውሮፓ አገሮች ስለ አስቤስቶስ ባወጧቸው ሕጎች ላይ እንደገለጹት የመርፌ ቅርጽ ያላቸው ጭረቶች የሚገኙት በሁሉም የማዕድኑ ዓይነቶች ላይ አይደለም ።
(trg)="71"> Kasta met , kas iti bigbigen ti adu a pagilian iti Europa kadagiti lintegda iti asbestos , saan nga amin a klase ti mineral ket addaan pareho a kortet ’ - dagum a linabag .

(src)="80"> ክሪሲቲል አስቤስቶስ ረጅምና ጥምዝ ከሆኑ ጭረቶች የተሠራ ሲሆን ሳንባ እነዚህን ብናኞቸ በቀላሉ ማጥመድና ማስወጣት ይችላል ።
(trg)="72"> Ti chrysotile nga asbestos ket buklen dagiti at - atiddog , kulot a linabag nga al - alisto a malapdan ken iruar ti bará .

(src)="81"> በዓለም ዙሪያ ከሚመረተው አስቤስቶስ መካከል 95 በመቶ የሚሆነው የክሪሲቲል አስቤስቶስ ዘር ነው ።
(trg)="73"> Agarup 95 porsiento iti mapartuat nga asbestos iti aglikmut ti lubong ket chrysotile ti klaseda .

(src)="82"> ለሜዞቲሊኦማ በሽታ ዋነኛ መንስኤ ነው ተብሎ የሚገመተው አምፈቦል አስቤስቶስ ጥቅም ላይ የሚውለው አልፎ አልፎ ነው ።
(trg)="74"> Ti amphibole nga asbestos , ti klase a masinunuo a mangpatpataud ti kaaduan a kaso ti mesothelioma , ket mammano a mausar .

(src)="83"> በተጨማሪም ሞስማንና ባልደረቦቻቸው አንዲት የአስቤስቶስ ጭረት እንኳን ለሞት ልትዳርግ ትችላለች የሚለውን ‘ የአንድ - ጭረት ጽንሰ ሐሳብ ’ አይቀበሉትም ።
(trg)="75"> Ni Mossman ken dagiti kapatadana ilaksidda met ti ‘ one - fiber theory ’ ( teoria ti maysa a linabag ) — ti kapanunotan nga uray ti maymaysa a linabag ti asbestos ket makapapatay .

(src)="84"> አስቤስቶስ በተፈጥሮ ያለ ነገር ነው ።
(trg)="76"> Ta ngamin , ti asbestos natural ti kaaddana .

(src)="85"> አንድ የሳይንስ መጽሔት አዘጋጅ እንዳሉት ከሆነ ሁላችንም በየዓመቱ ወደ አንድ ሚልዮን የሚጠጉ የአስቤስቶስ ጭረቶችን ከምንስበው አየር ጋር ወደ ውስጣችን እናስገባለን !
(trg)="77"> Sigun iti editor ti magasin a Science , amintayo umang - angestayo iti agarup maysa a milion a linabag ti asbestos iti tinawen !

(src)="86"> ያም ሆኖ ግን እነዚህ ነጥቦች የሁሉንም ሳይንቲስቶች አቋም የሚያለሳልሱ ሆነው አልተገኙም ።
(trg)="78"> Kaskasdi , dagitoy a punto dida pakalmaen dagiti sientista .
(trg)="79"> Ni Dr .

(src)="87"> በ1964 አስቤስቶስ የሚያስከትለውን ጉዳት በተመለከተ ትልቅ እመርታ የታየበት ጥናት ያካሄዱት ዶክተር ኧርቪንግ ጄ ሴልኮፍ አነስተኛ መጠን ላለው አስቤስቶስ መጋለጥ አደገኛ ሊሆን ይችላል የሚል ጠንካራ አቋም አላቸው ።
(trg)="80"> Irving J .

(src)="88"> ብዙ ሳይንቲስቶች በእሳቸው አባባል ይስማማሉ ።
(trg)="81"> Selikoff , a nangaramid iti napateg a panagadal kadagiti peggad ti asbestos idi 1964 , irupirna a dagiti nababa a tukad ti pannakaisarang iti asbestos ket pudno a napeggad .

(src)="89"> ይበልጥ የሚያሳስቧቸው ደግሞ የትምህርት ቤት ሕንፃዎች ናቸው ።
(trg)="82"> Adu a sientista ti umanamong kenkuana .

(src)="92"> የጥገናና የጽዳት ሠራተኞች ሁልጊዜ ለዚህ የተጋለጡ ሊሆኑ ይችላሉ ።
(trg)="83"> Nangnangruna a maseknanda kadagiti patakder ti eskuelaan .

(src)="93"> ሳይንቲስቶች ክሪሲቲል አስቤስቶስ በሚያስከትለው ጉዳት ረገድም የሐሳብ ልዩነት አላቸው ።
(trg)="84"> Ti basta panangrukod ti kantidad ti asbestos iti angin kadagita a patakder ket awan kuentana , kunada , ta adda laeng espesipiko a lugar a gubuayan ti asbestos a mangted iti peggad , kas kadagiti nakalupkopan a tubo ken dagiti pagpapudotan .

(src)="94"> በ1990 የጸደይ ወር ላይ የተካሄደ አንድ ዓለም አቀፍ የሳይንቲስቶች ጉባኤ ክሪሲቲል የሌሎቹን የአስቤስቶስ ዓይነቶች ያህል አደገኛ እንደሆነ በመግለጽ ሳይንስ መጽሔት ላይ ለወጣው የሞስማን ሪፖርት ምላሽ ሰጥቷል ።
(trg)="85"> Dagiti nausioso wenno alikuteg nga ubbing mabalin a masarakandanto ket magarawda dagita a gubuayan ; dagiti agay - aywan ken janitor mabalin a regularda a maisarang .
(trg)="86"> Dagiti sientista dida met umanamong kadagiti peggad ti chrysotile nga asbestos .

(src)="95"> በተጨማሪም አንዳንዶች አስቤስቶስ የሚያስከትላቸውን አደጋዎች የሚያቃልሉ ሳይንቲስቶች የአስቤስቶስ ኢንዱስትሪ መሣሪያ አድርጎ የሚጠቀምባቸው ናቸው ሲሉ ይከሳሉ ።
(trg)="87"> Maysa nga internasional a kumperensia dagiti sientista idi primavera ti 1990 sinungbatanna ti report ni Mossman iti Science babaen ti panangirupirna a ti chrysotile ket napeggad a kas iti dadduma a klase .

(src)="96"> የአስቤስቶስ ኢንዱስትሪ ችሎት ፊት ቆመው እንዲመሰክሩለት ለአንዳንዶቹ ጉርሻ ይሰጣል ባዮች ናቸው ።
(trg)="88"> Sa , dadduma ipabasolda a dagiti sientista a mangpabassit kadagiti peggad it asbestos ket basta us - usaren idat ’ industria ti asbestos , a mangbayad ti sumagmamano kadakuada tapno agtestigoda iti korte .

(src)="97"> ስግብግብነት የሚጫወተው ሚና
(trg)="89"> Ti Akem ti Kinabuklis

(src)="98"> እንዲህ ዓይነቶቹ ክሶች እውነት ከሆኑ ተከሳሾቹን ስግብግቦች የሚያሰኙ ናቸው ።
(trg)="90"> Dagita nga akusasion , no pudnoda , awaganda a nabuklis dagiti naakusar .

(src)="99"> ያም ሆነ ይህ ግን ሐቁ ስግብግብነት በዚህ መቶ ዘመን በአስቤስቶስ ታሪክ ውስጥ ትልቅ ሚና እንደተጫወተ ያሳያል ።
(trg)="91"> Ti kinapudnona ket , nupay kasta , a ta ti kinabuklis isut ’ naynay a tema iti historia ti asbestos iti daytoy a siglo .

(src)="100"> የአስቤስቶስ ኢንዱስትሪ ለአስቤስቶስ መጋለጥ የሚያስከትለውን ጉዳት ከሠራተኞቹ በመደበቁ በከፍተኛ ስግብግብነት ሲወነጀል ቆይቷል ።
(trg)="92"> Ti industria ti asbestos ket naakusar iti nakaro a kinabuklis gaput ’ panangilimedda kadagiti agtartrabaho maipapan kadagiti peggad ti pannakaisarang iti asbestos .